31/01/2026

Say mà ngẫm

 
 

Tranh do Gemini tạo

 

Người say phần lớn không tỉnh táo, nhưng đôi khi trong một số trường hợp, họ cũng có thể thốt ra những lời tận tâm can (do họ đã trải nghiệm và nung nấu suy nghĩ khi tỉnh), thể hiện triết lý nhân sinh cũng hay hay.

Dưới đây là một trong những chia sẻ hiếm hoi ấy, đúng hay sai dùng tâm mà cảm nhận vậy.

·      Nếu cuộc đời của bạn mà lấy tiền làm trung tâm, bạn sẽ phải sống rất khổ.

·      Nếu cuộc đời của bạn mà lấy con cái làm trung tâm, bạn sẽ sống rất mệt mỏi.

·      Nếu cuộc đời của bạn mà lấy tình yêu làm trung tâm, bạn sẽ sống rất đau đớn.

·      Nếu cuộc đời của bạn mà lấy vượt lên người khác làm trung tâm, bạn sẽ sống rất buồn khổ.

·      Nếu cuộc đời của bạn mà lấy sự khoan dung làm trung tâm, bạn sẽ sống rất hạnh phúc.

·      Và…

·      Nếu như cuộc đời của bạn mà lấy việc tự cho là đủ làm trung tâm, bạn sẽ sống rất vui vẻ.

·      Nếu cuộc đời của bạn lấy cảm ân làm trung tâm, bạn sẽ sống rất thiện lương.

Làm người, cung kính bề trên, không khinh bề dưới, đấy chính là Lễ;

Làm việc, việc lớn không hồ đồ, việc nhỏ không tính toán, đấy chính là Trí;

Đối với lợi ích, có thể lấy sáu phần mà chỉ lấy bốn phần, đấy chính là Nghĩa;

Về phẩm cách,  thân tựa như sen, gần bùn chẳng hôi, đấy chính là Liêm (trong sạch);

Đối nhân xử thế, trước sau như một, chân thành đối đãi, đấy chính là Tín;

Tu tâm, hòa ái từ bi, kính trời yêu người, đấy chính là Nhân.

Khi không có tiền, hãy cho đi sự chuyên cần, tiền tài tất sẽ đến, đây gọi là đạo trời không phụ kẻ siêng năng.

Khi có tiền rồi, hãy cho đi tiền tài, như vậy người sẽ đến, đây gọi là của đi người tụ hợp.

Khi đã có người rồi, hãy cho đi yêu thương, sự nghiệp tất sẽ đến, đây gọi là bác ái dẫn dắt lòng người.

Sau khi sự nghiệp thành công rồi, hãy cho đi thật nhiều trí huệ, tất niềm vui sẽ đến, đây gọi là đức hạnh thiên hạ.

Không có mất, thì sẽ không có được!

Nhất định hãy nhớ kỹ………thế gian vốn vẹn toàn.

Bạn đối với người khác như thế nào, người khác sẽ đối với bạn như vậy…

…..

Thôi đi kềnh đã.



29/01/2026

Những cảnh đẹp rất khẽ trong Truyện Kiều

  Một vài câu thơ tả cảnh khiến tôi nhớ mãi.

 


Tranh do Gemini tạo

Truyện Kiều là một trong những áng văn thơ hay đẹp nhất của văn học Việt Nam. Nguyễn Du tả người đã tuyệt, mà khi tả cảnh non sông, thiên nhiên, đất nước lại càng tinh tế: vừa gợi hình, vừa gợi tình. 

Thiên nhiên trong Kiều tuy đẹp nhưng luôn vận động (hoa trôi, nội cỏ rầu rầu, gió cuốn...). Sự đối lập giữa cái mênh mông của đất trời và cái nhỏ bé của kiếp người chính là nơi Nguyễn Du gửi gắm lòng trắc ẩn. 

Đọc Kiều, nhiều khi không chỉ thấy số phận con người, mà còn thấy cả không gian đất Việt hiện ra rõ ràng với màu sắc, đường nét và nhịp thở rất quen – như những gì đã âm thầm in sâu trong ký ức mỗi chúng ta.

Từ cảm nhận ấy, tôi xin chọn ra một vài câu thơ tiêu biểu, thường được nhắc đến khi nói về vẻ đẹp cảnh sắc thiên nhiên trong Truyện Kiều.

Cảnh xuân – non nước trong trẻo, khoáng đạt:

Cỏ non xanh tận chân trời,

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.”

Cảnh du xuân – đất trời hòa cùng con người

Nao nao dòng nước uốn quanh,

Dịp cầu nho nhỏ cuối ghềnh bắc ngang.”

Cảnh sông nước mênh mang – đất trời buồn mà đẹp

“Buồn trông cửa bể chiều hôm,

Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa.”

Non nước hoang vắng – vẻ đẹp của thiên nhiên nguyên sơ

Buồn trông ngọn nước mới sa,
Hoa trôi man mác biết là về đâu
?”

Cảnh chiều – thiên nhiên nhuốm màu tâm trạng

Bóng chiều đã ngả non tây,
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa
.”

Cảnh trời nước xa xăm – non sông rộng mà người cô đơn

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
.”

Cảnh xuân có sinh khí, đất trời và con người cùng chuyển động.

Gần xa nô nức yến anh,
Chị em sắm sửa bộ hành chơi xuân
.”

Không gian xuân mở rộng, đông vui mà vẫn nền nã.

Dập dìu tài tử giai nhân,
Ngựa xe như nước, áo quần như nêm
.”

Hay những lời thơ tả cảnh sông, nước, trời nước mênh mang như:


"Tà tà bóng ngả về tây

Chị em thơ thẩn dang tay ra về"

    ...

"Mịt mù dặm cát đồi cây

Dưới cầu nước chảy trên chày nguyệt gác"

 Hoặc tả cảnh đêm, không gian êm đềm:

Gió hiu hiu thổi một vài bông lau.”

 Nguyễn Du không tả non sông theo kiểu phô trương, mà: Chọn lựa những chi tiết nhỏ như cánh buồm, dòng nước, cây cầu để gợi không gian lớn như trời, biển, sông, núi

Cảnh đẹp trong Truyện Kiều luôn: Gắn với hồn người, phản chiếu tâm trạng, mang rất rõ cảm thức con người, đất nước, thiên nhiên ta hiền hòa, trầm lắng mà sâu xa.

Với tôi, những câu thơ tả cảnh trong Truyện Kiều thường là những câu ở lại lâu nhất sau khi gấp sách. Không ồn ào, không cầu kỳ, chỉ là một dòng nước uốn quanh, một cánh buồm xa, một ngọn gió hiu hiu… nhưng mỗi lần đọc lại, những hình ảnh ấy vẫn hiện lên rất rõ, rất quen, như thể đã từng đi qua trong đời sống của chính mình. 

Nguyễn Du không dùng những danh từ đao to búa lớn để gọi tên non sông, ông dùng 'hồn' của đất trời để gọi tên cảm xúc. Để rồi, dù ta đứng trước biển lớn mênh mông hay chỉ là một dòng kênh nho nhỏ, ta bỗng thấy lòng mình 'nao nao' như chính nhịp bước của người trong thơ năm ấy. 

Thật hay cho một áng văn có thể vượt qua dòng thời gian để sống mãi trong tâm thức của một dân tộc.