Bài viết có sự trợ giúp của Gemini
Ảnh do Gemini tạo
Chúng ta vốn được dạy rằng: chăm chỉ làm việc, thắt lưng buộc bụng và gửi tiền tiết kiệm là con đường duy nhất dẫn đến sự an toàn tài chính. Nhưng có một sự thật phũ phàng mà không trường học nào dạy bạn: Tiền giấy, cụ thể ở đây là USD chỉ là một thước đo, và những người cầm quyền có thể cắt ngắn cái thước đó bất cứ lúc nào họ muốn.
Đại văn hào Mark Twain từng nói: "Lịch sử không lặp lại y hệt, nhưng nó luôn có những vần điệu giống nhau." Hôm nay, hãy cùng tôi nhìn vào một "vần thơ" tài chính đang được viết lại từ 40 năm trước, để hiểu vì sao công sức cả đời của bạn có thể tan biến chỉ sau một đợt "thay đổi luật chơi".
1. Bí mật trong căn phòng kín: Khi "thước đo" bị cắt ngắn
Hãy tưởng tượng bạn dùng một cây thước dài 1 mét để đo đất. Đột nhiên, người ta lén cắt cây thước đó chỉ còn 50cm nhưng vẫn bắt bạn gọi nó là "1 mét". Kết quả là gì? Miếng đất vẫn thế, nhưng số mét vuông trên giấy tờ bỗng tăng gấp đôi. Bạn tưởng mình giàu lên, nhưng thực ra chỉ là cây thước đo đã bị thay đổi.
Năm 1985, tại khách sạn Plaza (Mỹ), 5 "ông trùm" kinh tế thế giới (Mỹ, Anh, Đức, Nhật...) đã làm đúng chuyện đó. Họ ngồi lại để cùng nhau hạ giá đồng USD và đẩy giá các đồng tiền khác lên. Người ta không làm ra thêm miếng đất hay thỏi vàng nào, nhưng vì giá trị tiền tệ thay đổi, giá tài sản vọt lên trời.
Điểm yếu lớn nhất của đồng USD là Mỹ không thể đơn phương hạ giá đồng tiền của chính mình. USD được neo vào rổ các đồng tiền mạnh, nên muốn USD yếu đi thì buộc phải làm cho một đồng tiền khác mạnh lên. Và đồng tiền được chọn chính là yên Nhật.
Nhật Bản đã tăng lãi suất, chính thức chấm dứt thời kỳ giảm phát kéo dài. Ngay sau đó, USD yên lao dốc và vàng bật tăng mạnh. Đây không còn là tín hiệu thử nghiệm mà đã là hành động mang tính định hướng. Lịch sử từng lặp lại với Hiệp định Plaza và lần này câu chuyện đang quay lại dưới một hình thức tinh vi hơn.
Bài học nằm lòng: Tiền giấy trong túi bạn có thể bị "đổi luật chơi" bất cứ lúc nào bởi những người điều khiển dòng tiền.
2. Sự thật tàn khốc: Ai đang làm giàu trên lưng ai?
Trong những đợt "chia lại bài" này, thế giới luôn chia làm hai phe rõ rệt. Đây là lúc chúng ta cần tỉnh táo để nhìn ra mình đang ở đâu:
Người gửi tiết kiệm – "Kẻ thua cuộc tự nguyện": Hầu hết mọi người nghĩ gửi tiền vào ngân hàng là an toàn nhất. Nhưng thực tế, bạn đang gửi vào một loại tài sản đang "teo" lại mỗi ngày. Bạn gửi 1 tỷ (mua được 10 lượng vàng), sau vài năm nhận lại 1,2 tỷ cả gốc lẫn lãi. Bạn tưởng mình lãi, nhưng lúc đó 1.2 tỷ chỉ còn mua được 5 lượng vàng. Bạn cầm nhiều tờ tiền hơn, nhưng lại nghèo đi một nửa.
Người đi vay đầu tư tài sản thật – "Người thắng cuộc thông minh": Những "con sói" tài chính sẽ vay chính số tiền đang mất giá đó của ngân hàng để đổi lấy những thứ không thể in thêm như đất đai, nhà cửa. Khi tiền mất giá, giá đất tăng vọt, họ bán đất đi để trả lại số tiền đã vay (vốn dĩ đã không còn giá trị như trước).
Nói cách khác: Những người đi vay đầu tư đang dùng chính số tiền tiết kiệm của bạn để làm giàu cho chính họ.
Các cụ mình dạy cấm có sai: "Đồng tiền đi liền khúc ruột, nhưng đừng để ruột chứa toàn tiền giấy."
4. Bạn phải làm gì để không bị "cuốn trôi"?
Dù bạn là chủ doanh nghiệp hay đang đi làm công, hãy tỉnh táo trước cơn sóng sắp tới (2024 - 2026):
Nếu bạn làm chủ: Đừng để tiền nhàn rỗi "nằm chết" trong tài khoản. Hãy chuyển dịch nó thành máy móc, công nghệ hoặc bất động sản có dòng tiền.
Nếu bạn là nhà đầu tư: Hãy học cách dùng "đòn bẩy" một cách khôn ngoan. Vay tiền để sở hữu Tài sản thực (có sổ đỏ, có thể ở hoặc kinh doanh ngay) là cách tốt nhất để bảo vệ thành quả lao động của mình.
Nếu bạn đi làm công: Đừng chỉ nhìn vào con số lương. Hãy học cách tích lũy: một vài chỉ vàng, một mảnh đất nhỏ chung vốn. Kiến thức tài chính mới là thứ bảo vệ bạn, chứ không phải số dư trong thẻ ATM.
5. Bạn chọn mỉm cười hay bất lực?
Sự giàu có không tự nhiên mất đi, nó chỉ chuyển từ túi người ngây thơ (thích gửi tiết kiệm) sang túi người có tầm nhìn (biết sở hữu tài sản).
Câu hỏi quan trọng nhất cho bạn ngay lúc này là: Trong vài năm tới, bạn muốn là người cầm một xấp tiền giấy rồi nhìn giá nhà đất tăng trong bất lực? Hay bạn muốn là người mỉm cười nhìn tài sản của mình được "định giá lại" cao gấp nhiều lần?
