Chùa Báo Ân cuối TK 19

 

Chùa Báo Ân (hay chùa Liên Trì) là ngôi cổ tự bề thế bậc nhất thành Thăng Long xưa (tôi chưa thu thập đủ thông tin về Chùa nên không dám đăng ở đây), tọa lạc tại bờ Đông hồ Gươm (vị trí Bưu điện Hà Nội hiện nay). Ngôi chùa bị phá dỡ vào năm 1888. Nên phần lớn hiện tại, rất ít người biết đến.

Vì thế, các hình ảnh cuối thế kỷ 19 là chứng nhân thể hiện sự tồn tại vật chất của Chùa. Những bức ảnh này do các nhiếp ảnh gia người Pháp chụp trước hoặc ngay trong thời điểm chùa bị triệt giải:

- Bộ ảnh của bác sĩ Hocquard (1884): Bác sĩ quân y người Pháp - Hocquard đã chụp lại toàn cảnh ngôi chùa, ghi lại rõ nét quy mô 180 gian, các hành lang quanh hồ sen và kiến trúc chạm khắc đặc trưng thời Nguyễn.

- Ảnh tư liệu của hãng đấu xảo và quân đội Pháp (khoảng 1886 - 1888): Ghi lại hình ảnh ngôi chùa trước khi bị san phẳng để mở rộng không gian quy hoạch thành phố thuộc địa.

- Các nguồn rải rác tôi thu nhận được qua các trang đăng công khai, liên quan đến Phật giáo, nhân chủng hoặc văn hóa mà có. 

 

Một bức vẽ thể hiện quy mô hoành tráng, bề thế của chùa Báo Ân

 

 Cổng chùa Báo Ân

 

Lối vào chùa năm 1885. Công trình ngoài cùng là tháp Hòa Phong. Nối với tháp Hòa Phong là một cánh cổng nhỏ, phía sau là một cổng khác, trong cùng là tháp chuông.

Khung cảnh nhìn từ cổng trong chùa Báo Ân, 1885

Từ trong khuôn viên chùa nhìn ra phía tháp chuông

Chùa Báo Ân nhìn từ bên ngoài. Công trình bên trái là tháp chuông, bên phải là chính điện, 1885

Chính điện của chùa Báo Ân, 1885

Một bức ảnh chụp chùa Báo Ân từ trên cao, thập niên 1890

Bài hát "Giã từ dĩ vãng"

 Dựa trên các bài viết đăng online công khai

 

Có những bài hát không chỉ để nghe, mà là để ta soi lại một phần đời đã qua của chính mình. Với tôi, bài hát "Giã từ dĩ vãng", nó cũng vậy.

Ca khúc "Giã từ dĩ vãng" được nhạc sĩ Nguyễn Đức Trung sáng tác dành riêng cho bộ phim truyền hình cùng tên của đạo diễn Đinh Đức Liêm. Cho đến nay, tác phẩm ấy vẫn đứng độc lập như một chứng nhân cho một thời kỳ hoàng kim của khí nhạc và điện ảnh nước nhà.

Lời ca của bài hát là một cuộc đấu tranh nội tâm đầy giằng xé giữa việc hoài niệm, níu kéo quá khứ và sự dũng cảm bước tiếp. Những hình ảnh giàu sức gợi như "tiếng còi tàu xé tan cõi lòng" hay nỗi lạc lõng nơi đất khách quê người đã lột tả sâu sắc niềm nuối tiếc về một thời vàng son nay đã hóa hư vô. Giai điệu bản nhạc vừa mang nét trầm buồn, hoang hoải, lại vừa chứa đựng sự vùng vẫy kiên cường. Qua đó, tác giả như muốn nhắn nhủ rằng: dù nhân thế có xoay vần và dĩ vãng có nhiều cay đắng đến đâu, ta vẫn phải học cách buông bỏ những nỗi đau để tìm lại sự thanh thản trong tâm hồn.

Một chi tiết thú vị là ban đầu, ca khúc này vốn được giao cho một giọng ca khác. Nhưng như một sự sắp đặt của định mệnh, bài hát cuối cùng lại thuộc về Phương Thanh. "Giã từ dĩ vãng" đã trở thành bệ phóng đưa tên tuổi của cô vụt sáng, thiết lập vị thế của một trong những ngôi sao ca nhạc hàng đầu Việt Nam lúc bấy giờ.

Nghe lại ca khúc, ta mới thấy giọng ca của Phương Thanh ngày ấy mang đậm chất Pop-Rock đặc trưng không thể trộn lẫn: đó là chất giọng nữ trầm (alto) khàn đục, dày dặn và đầy gai góc. Sự hòa quyện giữa kỹ thuật gằn giọng tự nhiên, cách nhả chữ sắc lẹm cùng cảm xúc bộc phát từ một tâm hồn từng trải đã biến "Giã từ dĩ vãng" thành một bản tình ca cô đơn, bi tráng nhưng cũng đầy khát vọng vươn lên.

Nói thật, tôi đã chép đầy đủ lời bài hát đó vào đây. Nhưng rồi, nhất là bài đăng quá dài, người đọc mệt. Thứ nữa là, kể ra, có nhời bài hát ta có thể ngân nga, nhấm nháp nó khi nghe Phương Thanh hát, nhưng thôi, để quá khứ theo lời ca thấm nhẽ lại hay nên thôi, các bạn bỏ qua nhé cho phần lời. 

Thời gian đi qua, thi thoảng gặp lại giọt âm thanh gai góc đầy khát vọng ngày ấy của Phương Thanh qua bài hát “Giã từ dĩ vãng” thì ta vẫn thấy vẹn nguyên niềm rung động. Xin gửi lại chút giai điệu hoài niệm này đến những tri âm, để rồi “cho ta mong nhớ yêu thương người mãi mãi thôi”.

 

Kính lỗi

 Thưa bạn đọc đã ghé thăm

Hôm nay ổ cứng chứa dữ liệu cho blog này bị đơ, nguyên nhân:

• Thời gian đã chạy (Power On Hours): 26.724 giờ (tương đương với hơn 3 năm chạy liên tục không ngừng nghỉ).
• Số lần bật tắt (Power On Count): 9.047 lần.

Nên dữ liệu các bạn đọc trên blog sẽ bị lỗi, nhất là ảnh minh họa.

Rất đáng tiếc nhưng không tránh khỏi do tuổi già, sức yếu, không sớm đi bệnh viện. 

Thôi thì mong tha thứ.

Trân trọng. 

 

Nhìn tờ cáo phó, nghĩ về chữ Thọ

 Nhờ ChatGPT sắp xếp đoạn, thêm chữ cho xuôi, mượt và biên tập.

 

 

Tranh do ChatGPT tạo

 Hôm qua lại nhận được một tin buồn. Nhìn tờ cáo phó, mình không ngạc nhiên, bởi cũng gần trăm tuổi rồi. Già yếu, bệnh tật quấn thân, khổ mình, lụy người tâm muốn chết là có.

Cáo phó như tờ giấy trích ngang một đời người, dù hình thức có thế nào cũng chỉ là báo tin một người đã về cõi vĩnh hằng, xa lìa trần gian, mọi sự rồi cũng không liên quan nữa.

Nhìn vài dòng ngắn ngủi ấy mới thấy, cả một đời người cuối cùng cũng thu lại trong mấy con số và vài câu chữ. Bao bon chen, hơn thua, giận hờn rồi cũng theo người nằm xuống. Chỉ có những gì đã sống với người khác còn ở lại trong ký ức của họ.

Chuyện sống - chết ở đời là lẽ đương nhiên. Sinh ra là đã bắt đầu đi trên con đường ấy. Con người trải qua xuân, hạ, thu, đông; sinh, lão, bệnh, tử - vòng tuần hoàn ai tránh khỏi. Có người sống thọ rồi thanh thản về với tổ tiên, cũng có người mang bệnh mà ra đi. Gương mặt cũ nhường chỗ cho gương mặt mới, thế hệ này nối tiếp thế hệ kia.

Thọ là khi còn sức khỏe để tự lo cho mình, minh mẫn để giao tiếp với đời (Khang - Mẫn), chứ chân yếu, tay mềm, nói lăng phều phào, quên trước lẫn sau khổ lắm.

Ai chả muốn sống lâu, sống thọ nhưng rồi thực tế là có mấy ai trăm tuổi còn khang mẫn, mấy ai trăm tuổi mà có người chăm nom tử tế hoặc có nguồn tài chính dồi dào để lo thân.

Có lẽ, điều đáng quý không phải là sống được bao nhiêu tuổi, mà là sống đến tuổi nào vẫn còn khỏe để tự lo cho mình, còn minh mẫn để nhận ra người thân, còn đủ vui để thấy cuộc đời vẫn đáng sống. Khi ấy, chữ Thọ không chỉ được đếm bằng năm tháng, mà còn được đo bằng chất lượng của những ngày còn lại.

Nghĩ vậy nên đầu xuân năm mới, mình vẫn xin hai chữ "Khang - Mẫn" treo cạnh bàn thờ. Với mình, có được hai chữ ấy thì chữ Thọ đã đủ đầy.