Cố gắng đừng Già nhé các bạn

 

 

Tranh do Gemini tạo hộ

 

Về hưu, hóa ra lại tiêu tốn nhiều tiền phết các bạn ạ.

Chả phải do ăn uống. Tuổi này ăn đáng bao nhiêu, sống lại đơn giản, ngày nấu một lần ăn hai ba bữa là chuyện thường. Thịt cá vẫn dùng nhưng sức ăn có hạn, thành ra cũng chẳng tốn mấy. Như tôi, vẫn phải duy trì ăn nhiều thịt vì sợ mất hoặc nhão cơ, nhưng nhìn chung là ngon miệng thì thích, miễn dừng miệng ở Đủ.

Cũng chả phải lo ăn mặc. Phần lớn quần áo sắm sửa từ hồi còn đi làm dồn lại, thừa dùng cả đời, vì dù sao toàn đồ tốt, phom dáng vẫn chuẩn chỉnh. Tốn chút đỉnh có chăng là mua đồ lót, mà khoản ấy thì đáng mấy.

Nhưng, cái sự tiêu tốn nó lại nằm ở những thứ khác.

Khỏe, thì tốn tiền đi chơi và đàn đúm. Khoản này tiêu hơi nhiều, mà lắm khi lại bất thường vì bị lôi kéo hoặc a dua vào những cuộc vui xa xôi, dài ngày cùng chúng bạn.

Yếu, thì tốn tiền cho khám và chữa bệnh. Khoản này mới là bất khả kháng, mà lại còn bị "quay quắt" đến chóng cả mặt.

Ví dụ nhé, dạo nọ thấy mệt mỏi, tay chân có vẻ yếu, tôi vào một bệnh viện lớn khám theo diện dịch vụ (chứ khám Bảo hiểm y tế thì ôi thôi, người xếp hàng đông nghịt đến tận trưa chẳng tới lượt, hãy cứ nhường chỗ cho những người thực sự khó khăn). Bác sĩ khám cho tôi toàn là Giáo sư, Tiến sĩ, danh tiếng vang lừng. Sau vài câu hỏi han, họ kê ngay cho một loạt các xét nghiệm, chiếu chụp đắt tiền kèm lời khuyên rất lọt tai: "Bây giờ khoa học công nghệ phát triển lắm, nhiều thiết bị tiên tiến có khả năng tầm soát sớm những bệnh hiểm nghèo..." Thế là một loạt phiếu xét nghiệm bay ra như bướm, tỏa đi khắp các phòng lab.

Cầm kết quả về, trên giấy toàn là thuật ngữ chuyên môn cao siêu, có lẽ phải đi học một khóa bác sĩ chuyên khoa thì mới mong hiểu hết. Rồi cũng vị Giáo sư, Tiến sĩ ấy đưa ra một đơn thuốc dài ngoằng (may bây giờ in vi tính nên chữ nghĩa rõ ràng), kết luận bệnh tình nghe rất "hàn lâm" kèm chỉ dẫn uống thuốc chu đáo, không quên hẹn nửa tháng sau quay lại tái khám. Vị bác sĩ còn ân cần dặn thêm: "Đơn thuốc này anh cứ ra hiệu thuốc của bệnh viện mà mua, ở đó có đầy đủ cả".

Quả đúng như vậy. Tôi cầm đơn thuốc ấy đi mấy nhà thuốc lớn bên ngoài kiếm không ra, cuối cùng lại phải lầm lũi quay về đúng hiệu thuốc bệnh viện để mua. Thế là, một món tiền không hề nhỏ lặng lẽ ra đi.

Đấy, chỉ vài ví dụ đơn sơ thế thôi đã thấy cái sự "về hưu" nó tiêu hao ngân sách khiếp thế nào.

Dù vẫn biết là đáng tiêu cả, chứ có dành để đem theo xuống mả được đâu. 

Các bạn thân mến, cố gắng đừng Già nhé!

Khà khà. 

Đường lên chùa Đồng Yên Tử - Chưa rõ tác giả

 

Bình yên, hùng vĩ và đầy thử thách.

Vài thông tin về Chùa

Chùa Đồng (tọa lạc trên đỉnh núi Yên Tử, TP Uông Bí, Quảng Ninh) là ngôi chùa bằng đồng độc đáo bậc nhất châu Á ở độ cao 1.068m so với mực nước biển.

Ngôi chùa là biểu tượng của sự giác ngộ, gắn liền với quá trình tu hành đắc đạo của Phật hoàng Trần Nhân Tông và sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm.

Ban đầu, trên đỉnh núi Yên Tử là một am nhỏ bằng đá có tên là Thiên Trúc Tự, được xây dựng từ thời nhà Trần (thế kỷ XIII - XIV). Đến thời Hậu Lê, am được xây dựng và tu bổ lại bằng đồng với quy mô nhỏ.

Trải qua mưa nắng và thời tiết khắc nghiệt trên đỉnh núi, ngôi chùa cổ này dần bị hư hỏng.

Vào đầu thế kỷ XX, một nữ Phật tử có tên là Bùi Thị Mỹ đã tái tạo lại chùa Đồng bằng bê tông cốt đồng.

Đến năm 1993, nhờ sự phát tâm của một Việt kiều Mỹ tên Nguyễn Sơn Nam cùng các Phật tử hải ngoại, chùa Đồng được đúc mới hoàn toàn bằng đồng với kiến trúc hình chữ Đinh, tạo hình dáng một bông sen nở.

Vào tháng 4/2006, để bảo tồn di tích, chùa Đồng được hạ giải và nâng cấp nền móng.Đơn vị quản lý đã dựng lên ngôi chùa Đồng hiện tại (lần thứ tư) với diện tích lớn hơn, đúc hoàn toàn bằng đồng nguyên khối theo phương pháp thủ công truyền thống.

Đặc điểm kiến trúc hiện tại:

Chùa có diện tích gần 20 mét vuông, chiều dài 4.6m, rộng 3.6m và chiều cao từ chân đến mái là 3.35m.

Trọng lượng: Toàn bộ ngôi chùa, bao gồm các cột, kèo và mỗi viên ngói nặng khoảng 4kg, đều làm từ đồng. Tổng trọng lượng công trình rất lớn, trong đó riêng chuông và khánh đồng nặng trên 250kg.

Không gian thờ tự: Bên trong chùa thờ Phật Thích Ca Mâu Ni cùng Tam Thế Phật, biểu trưng cho sự trường tồn của giáo lý nhà Phật.

Chùa Đồng nằm ở điểm cao nhất, nơi được coi là hội tụ linh khí đất trời của dãy Yên Tử. Đây là điểm đến linh thiêng nhất trong quần thể Di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh Yên Tử, nơi du khách và Phật tử thập phương hành hương về để cầu bình an, may mắn và chiêm bái.

TRẬN 12/7/1984 CỦA Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876, sư đoàn 356 CHÚNG TÔI ĐÂY..(mặt trận Thanh Thủy, Vị Xuyên, Hà Giang)

 Đặng Việt Châu 

Nghệ An, tháng 7 năm 2017

 

Trận đánh ngày hôm ấy (12/7/1984) tại mỏm 3 đồi Con Voi diễn ra vô cùng ác liệt.

Sau khi đẩy lùi đợt phản kích thứ 2 của địch thì mưa cũng tạnh hẳn, màn sương mù dày đặc cũng tan dần, đội hình chiến đấu của đơn vị phơi trần, lộ rõ trên sườn đồi trước mắt quân địch.

Mười một giờ địch tập trung lực lượng khá đông, từ hai hướng tấn công vào khu vực tiểu đoàn đang chiếm giữ. Tiếng la hét, tiếng súng, tiếng lựu đạn nổ chát chúa, đất đá bay rào rào, khói bụi mịt mù..., từ mỏm 2 xuất hiện một hỏa lực nhằm vào khu vực chỉ huy nhả đạn từng loạt như roi quất.

Tôi nhoài người vượt lên áp sát ta luy vách núi tránh đạn. Trung đội trưởng vận tải, Thiếu úy Lê Xuân Thanh nhảy vào hố chiến đấu tôi vừa ngồi thì trúng đạn gục xuống, chiến sỹ Thọ giơ tay đỡ Thanh, máu trên ngực Thanh vấy đầy mặt Thọ, ướt cả ngực và vai áo Thọ. Súng nổ dồn, tiếng la hét càng rõ, giật bộ đàm trên tay chiến sỹ Chu Văn Khiêm, tôi báo cáo rõ với Sư đoàn trưởng Bùi Thanh Điếm diễn biến hiện tại và tình hình của đơn vị mình, đồng thời đề nghị pháo bắn ngay vào đỉnh mỏm 3 địch đang tập trung lực lượng phản kích.

Từ ngã 3 chiến hào phía trước mặt, một tiếng nổ lớn, đất đá, khói bụi trùm kín đỉnh đồi, lợi dụng làn khói bụi, tôi khoát tay lệnh cho bộ đội rút lui.

Khi tôi về đến vị trí xuất phát tiến công thì cũng là lúc pháo địch từng loạt, liên tiếp bắn chặn đường rút quân của ta và các khu vực nghi có quân ta chiếm giữ. Tôi nhào xuống căn hầm trước mặt đã chật cứng người và nhận được một loạt câu chửi thậm tệ. Đưa tay chỉ về phía địch, tôi dằn giọng: Địch đang đến. Tiếng chửi im bặt, các cặp mắt nhìn vào tôi.

Tôi tự giới thiệu về mình: Tôi là Châu, chính trị viên Tiểu đoàn. Dò hỏi: Ở đây ai là chỉ huy!? Im lặng! Rồi một cánh tay giơ lên và tiếng trả lời: Tôi - Đoan a trưởng C10. Tôi vẫy Đoan theo tôi đến một đoạn hào đưa cho Đoan hai quả lựu đạn, chỉ hướng cảnh giới, dặn dò Đoan, rồi tôi lần theo mương nước đến vị trí của Đại đội 11.

Dưới bụi tre, chiếc võng được mắc lọt thỏm trong căn hầm, người nằm trên võng rên thở nặng nhọc, đến gần tôi nhận ra Nguyễn Văn Minh đại đội trưởng đại đội 11 (đột kích 1), đặt nhẹ tay lên người Minh, tôi gọi, mắt nhằm nghiền Minh nói trong hơi thở: Đứa mô đó? Mình - Châu đây. Minh nấc lên: Anh ơi, em chết mất. Nhớ ngày này khi mô về Thành Vinh ghé nhà em thắp cho em nén nhang anh nhé, rồi khò khè thở..., ghé tai Minh tôi nói nhỏ: Mi không chết được, tau còn thì mi còn!

Về chiều mưa lại ập đến ướt sũng...

Đến 23 giờ, tôi mới về tới sở chỉ huy tiểu đoàn, trước mắt tôi kẻ ngồi, người nằm, tiếng rên, tiếng thì thào, mưa rơi lộp bộp trên lá.

Hồ Hữu Bính trợ lý tác chiến thấy tôi trở về thì mừng rỡ. Bính báo cáo với tôi tình hình đơn vị, rồi dẫn tôi tới hầm của Bính, trên chiếc cáng đặt trong lòng hầm Trung đội trưởng Phạm Công Đa - Chỉ huy trung đội luồn sâu đánh trận địa pháo binh địch bị thương rất nặng (lòi ruột), Bính ghé tai Đa gọi: Đa ơi! Trên cáng Đa nằm bất động. Bính nấc lên: Hắn chết rồi. Đa trút hơi thở cuối cùng khi biết mình đã được về trên đất mẹ.

Trở về hầm chỉ huy, tôi gọi chỉ huy các đơn vị đến hội báo, sau thời gian bàn bạc căng thẳng, tôi quyết định:

1. Đồng chí Nguyễn Trọng Huấn - Trợ lý tổ chức trung đoàn cùng tổ trinh sát tìm về Sở chỉ huy trung đoàn báo cáo tình hình, xin lực lượng chi viện.

2. Đồng chí Hồ Hữu Bính - Trợ lý tác chiến tiểu đoàn tổ chức lực lượng của tiểu đoàn đưa số thương binh, tử sỹ ra vị trí tạm dừng của đơn vị tại bình độ 600 và cùng chỉ huy các đơn vị nhanh chóng ổn định tình hình đơn vị.

3. Tôi, đồng chí Trần Lương b trưởng thông tin, Nguyễn Quang Hoan b phó vận tải, Nguyễn văn Bảo y tá, 1 tiểu đội vận tải, tiểu đội truyền đạt ở lại tiếp tục làm nhiệm vụ sẽ trở ra sau.

Trời như theo giặc.... những cơn mưa lại trút xuống, bộ đội thì thầm gọi nhau, tiếng chân bước xa dần, tôi chìm vào giấc ngủ mệt nhọc.

Ngày 13/7, ai đó giật mạnh chân tôi, mở mắt... thằng Hoan vận tải miệng lắp bắp, tay chỉ về hướng mục tiêu: Địch, quân địch! Tôi bật dậy xách súng theo Hoan trèo lên vị trí quan sát, trên mỏm 3 lố nhố quân địch, có cả phụ nữ quần trắng, áo đỏ đang chỉ chỉ, trỏ trỏ về phía ta. Hoan giơ súng ngắm, tôi cúi xuống kéo khóa an toàn rồi nói: Mi muốn thành bã hả? Rồi dặn dò Hoan cắt cử quan sát, cảnh giới cẩn thận.

- Nó cũng như mình, đang thu dọn chiến trường, rời vị trí quan sát, đi một vòng kiểm tra khu vực mặt đối diện với mỏm 3 cây cối gãy đổ trống hoác, rừng cây măng đắng bị đạn như ai cầm dao chặt gãy gục ngang đầu gối, không gian bàng bạc sương giăng, mưa lép bép lành lạnh.

9 giờ sáng Thiếu úy Dương Văn Long - C phó C16 cao xạ 12,7mm tìm đến, mắt Long đỏ hoe, bơ phờ mệt mỏi báo với tôi tình hình đơn vị Long: Hy sinh 2 đồng chí, bị thương 3 đồng chí, pháo hỏng 1 khẩu, đã cho bộ đội rút quân, đề nghị Tiểu đoàn giúp chuyển tử sỹ và pháo hỏng. Tôi bảo Long tối nay tôi sẽ cho người cùng đi, Long chào tôi rồi lầm lũi đi về trận địa.

Lúc này mới thấy đói, gọi Hoan xem có gì ăn không? Hoan chạy đi một lúc mang đến cho tôi một túi gạo sấy, tìm nước thì tất cả bình tông chẳng còn giọt nào, bảo Hoan xuống suối lấy nước, Hoan chỉ sang phía mục tiêu rồi lắc đầu, tôi gật đầu, thôi thì đành vậy, xé túi gạo sấy nhón từng hạt nhai tạm.

Thằng Hoan khệ nệ bưng một cái hũ được gắn kín miệng mặt tươi tỉnh, lắc lắc cái hũ, tiếng nước óc ách, miệng nói: Báo cáo anh: Nước! Tôi trừng mắt: Tổ cha mi, đây là hũ đựng tro cốt của người chết!!! Bộ đội đưa mắt nhìn nhau, rồi khạc nhổ, nôn ọe... Trời tối dần. 16 giờ thằng Long C phó hỏa lực tới, tôi hỏi Long đã ăn uống gì chưa? Long lắc đầu, tôi nói với Hoan: Chi cho Đại đội phó một túi gạo sấy, rất may là Long có bình tông nước, đổ nước đến ngang vạch chỉ định, một lúc sau đã có cơm ăn ngon lành.

Tôi và Long lần theo sườn dốc tìm về trận địa cao xạ, trời vẫn mưa rả rích, sương giăng bịt bùng, trên mỏm 3 chốc chốc chớp lóe sáng, rồi tiếng lựu đạn nổ, cuối cao điểm pháo sáng được bắn lên, ánh sáng lập lòe, mờ mờ tỏ tỏ như ma trơi, đâu đó vài loạt súng bắn vu vơ chìm nghỉm trong đếm tối. Chúng tôi thận trọng dò đường, tơí bờ suối một thi thể tử sỹ nằm ngửa, hai tay giang ngang khẩu AK trên bụng, tôi ra hiệu cho Long lùi lại nghe ngóng động tĩnh, không có gì khả nghi, chúng tôi gỡ súng ra khỏi người tử sỹ, dọn chỗ đặt nằm ngay ngắn, ngụy trang đánh dấu rồi đi tiếp, giữa lòng suối một tử sỹ nằm úp, tay phải giữ chặt khẩu súng AK, gỡ mãi mới lấy ra được. Đặt tử sỹ lên bờ che đậy, đánh dấu rồi đi tiếp (hai đồng chí này anh em cho biết là trung đội trưởng ĐKZ Nguyễn Văn Công và Tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Tiến), Long kéo tôi ngồi xuống và chỉ tay vào triền đồi trước mặt và nói: Đến rồi.

Trận địa pháo cao xạ bị địch xới tung, khẩu 12,7mm queo nòng nằm chỏng chơ giữa đống cây cối gãy đổ. Tôi hỏi Long: Tử sỹ đâu? Long chỉ vào căn hầm được phủ mảnh nilon, miệng lắp bắp: Anh cho em vác pháo thôi!.... người run lên lập cập, nhìn vào tử sỹ, nhìn Long... tôi rùng mình, nói với Long: Về thôi, rồi móc túi đưa cho Long một hộp dầu cù là (cao sao vàng), tôi lặng lẽ tìm đường về Sở chỉ huy Tiểu đoàn.

Ngày 14 tháng 7: Không thể cất nổi mình dậy, cơn sốt rừng đã quật ngã tôi, quấn chặt mình trong chiếc màn và mảnh tăng, người ép vào vách hầm mà vẫn rét run bần bật, tôi nghe tiếng thằng Thanh tiểu đoàn trưởng thủ thỉ kể chuyện về phép đi hỏi vợ, rồi tiếng chân người, tiếng chuyện trò lao xao đâu đó. Tôi mở mắt thấy thằng Bảo y tá đang ngồi cạnh, anh em đơn vị đã vào vây quanh tôi, Nguyễn Huy Tình - Bí thư Đoàn; Tăng Ngọc Châu - Trợ lý hậu cần; Hồ Sỹ Hoa - C phó C11...., Tình báo cáo với tôi tình hình đơn vị và lệnh của Chỉ huy trung đoàn: Anh phải ra ngay để ổn định đơn vị làm nhiệm vụ, việc trong này sẽ có người đảm nhiệm.

Ngày 15 tháng 7: Về đến vị trí tập kết đơn vị (tại bình độ 600) thì trời cũng vừa sáng, gặp lại anh em mừng mừng tủi tủi (lúc này tiểu đoàn còn lại 126 đồng chí). Trao đổi công việc với Nguyễn Thành Chung trợ lý tác chiến trung đoàn được phân công xuống (sau này là Tiểu đoàn trưởng), xong công việc tôi tìm về Sở chỉ huy trung đoàn, tới hầm trung đoàn trưởng thì đồng chí chiến sỹ vệ binh ngăn tôi lại nói: Trung đoàn trưởng rất mệt, mới chợp mắt. Một bàn tay vỗ nhẹ lưng tôi, ngoảnh lại tôi nhận ra anh Kham trung đoàn phó. Anh Kham đưa tôi về hầm, sau khi báo cáo với anh tình hình của tiểu đoàn và đề xuất xin lực lượng trung đoàn hỗ trợ, anh Kham nhìn tôi một lúc rồi chép miệng: Sáng ngày 12 nhận được tin thằng Thanh hy sinh, đến 13 giờ thì nhận được tin báo về ông cũng chết nốt. Hai bữa nay mình đến các bãi tập trung tử sỹ xem có thấy các ông không? Thật tội! Chúng tôi cùng khóc. Rồi anh thở dài....., anh chun mũi, khịt khịt chỉ vào bộ quần áo tôi đang mặc: Ông cởi ngay ra, tôi bảo chúng nó giặt hộ, thối lắm, không chịu được.

Nồi cơm được bưng đến bốc khói thơm lựng, anh Kham bảo: Cơm nấu cho ông đó, ăn đi! Thức ăn chỉ có mắm kem sền sệt. Tôi ngồi xuống ăn, ngon quá! Vét nốt cả những hột cơm cuối cùng cũng chỉ lưng lửng bụng.

Đợi trời tối, anh cử thêm một tổ trinh sát cùng tôi trở lại trận địa của tiểu đoàn.

Ngày 16/7: Đêm nay trời vẫn mưa rả rích, Trung đoàn cử đồng chí Bùi Hồng - Trợ lý pháo binh; Hồ Bá Dỵ - Trợ lý bảo vệ chỉ huy đội cáng thương vào giúp sức. Trời về khuya mưa thêm nặng hạt, sương giăng đen kịt như bịt lối, đường đã dốc thêm lầy lội, trơn trượt. Tử sỹ đã bốc mùi hôi thối, mỗi cáng phải từ 4-6 người vừa khênh vừa đẩy, vần, kéo ngã dúi dụi, nước mưa từ võng cáng thi thể tử sỹ theo đòn khênh chảy vào mặt, vào cổ, vào người nhớp nháp, hôi thối, muỗi rừng, sên vắt bâu vào cắn đốt; Tiếng chửi, tiếng khóc thút thít, tiếng gậy đập bồm bộp ...., chạy tới giật chiếc gậy trên tay đồng chí Bùi Hồng, tôi dằn giọng, không được đánh, nó mà làm sao thì lấy ai khênh cáng? Bùi Hồng không nói gì (tháng 7/2009 gặp lại nhau, Hồng chỉ vào tôi và nói với mấy người bạn của Hồng: lão này ngoa lắm, láo không chịu được! Tôi vẫn không quên lần bị lão chửi!)

Ngày 17 tháng 7: Tối nay mưa lạnh, lực lượng vào khá đông, đội của Bùi Hồng đưa nốt số tử sỹ tại khu vực Sở chỉ huy. Đội của Tiểu đoàn do đồng chí Hồ Sỹ Hoa chỉ huy theo tôi vào hầm phẫu, vị trí xuất phát xung phong. Khu vực này lại bị chần thêm những loạt pháo nên đường vào cây cối thêm ngổn ngang gãy đổ. Rất may căn hầm không trúng thêm cối pháo.

Sau khi khênh hết số tử sỹ ở hầm phẫu, tôi lần theo mỏm núi tới 1 bờ ta luy, dưới mép ta luy trong ánh sáng lờ mờ, trước mắt tôi một thân hình quấn băng trắng nằm dài bất động, nhẹ nhàng tiếp cận, nghe tiếng thở khò khè, tôi khẽ hỏi: Ai? Thân hình cựa quậy, tiếng khàn khàn: Trường đây! Trường thông tin 18 đây! Rồi òa lên khóc. Lôi chiếc khăn mặt từ thắt lưng, bịt miệng Trường, tôi khẽ nói: Có địch.

Tiếng khóc vẫn ục ục trong cổ họng Trường, tôi hỏi tiếp: Có thấy ai quanh đây nữa không? Trường ngơ ngác lắc đầu. Hai chiến sỹ trinh sát dìu Trường ra ngoài. Tôi tiếp tục lần theo bờ ruộng bậc thang, tới bụi lách gãy đổ, phía bên kia bụi lách có tiếng động, nhẹ nhàng gạt đám lá, trước mắt tôi một cái đầu trọc đang ngồi ngước mắt nhìn lên trời. Đặt nòng súng lên bờ vai tôi quát: Tên gì? Tiếng trả lời khe khẽ: Sao đỏ! (mật khẩu trận đánh hỏi: Sao vàng; Đáp: Sao đỏ), rồi kêu lên: Đích! Đích đột kích 1, C11 đây!. Hồ Sỹ Hoa, y tá Bảo chạy tới, hai đứa dìu Đích chạy theo đoàn cáng thương rời khỏi trận địa.

Sương vẫn dày đặc như bịt mất lối, quanh quẩn mãi 4 giờ sáng ngày 18 tháng 7 chúng tôi mới ra đến ngôi nhà đầu bản Nậm Ngặt, đang cho bộ đội nghỉ lấy sức thì nghe tiếng quát phía trước: Ngồi im, động đậy tao bắn! Một tiếng nói yếu ớt cất lên: Bắn đi, bắn tau đi! Vượt lên, cúi xuống gạt nòng súng của chiến sỹ trinh sát, trước mắt tôi một thằng người méo mó, máu me bùn đất, vừa nằm vừa ngồi, miệng trệu trạo gốc mía non. Cúi xuống nhìn rõ hơn, tôi kêu lên mừng rỡ: Thằng Minh! C trưởng C11.

Rồi tôi gọi y tá: Trợ sức, tiêm trợ sức.

Mũi tiêm được rút ra, thằng Minh ngả người rồi ngất xỉu.

Tôi lệnh: Cho lên cáng, thật nhanh rồi đưa về phẫu trung đoàn.

Đoàn cáng thương lại theo nhau lầm lũi bước đi lẫn vào màn sương đùng đục trong tiếng mưa rơi lép bép...

Chiến tranh và người lính, gian khổ và ác liệt, mất, còn, sống và chết, tất cả chỉ có lính chiến, trực tiếp tham gia chiến đấu tại mặt trận, còn sống dù thiếu hụt cái gì đó mới hiểu... Để mỗi khi nhớ lại, nhắc lại, từ trong sâu thẳm tâm can, đã được dồn nén, trỗi dậy nghèn nghẹn nơi cổ họng, nước mắt trào ra, sống mũi cay cay, thổn thức....Anh em ơi!!!