06/06/2026

Ca khúc RỒI MAI TÔI ĐƯA EM - Nhạc sỹ Trường Sa

         Nhạc sĩ Trường Sa tên thật là Nguyễn Thìn. Ông sinh năm 1940 tại Ninh Bình. Năm 1954, ông theo gia đình di cư vào Nam. Năm 1991, ông định cư tại Canada.

Nhiều sáng tác của ông được khán thính giả khắp nơi yêu mến, như: Hành Trang Giã Từ, Chuyện Người Đan Áo, Mùa Thu Trong Mưa (1968), Xin Còn Gọi Tên Nhau (1969), Một Mai Em Đi (1970) và đặc biệt là Rồi Mai Tôi Đưa Em (1969).

Trong sáng tác của mình, nhạc sĩ Trường Sa ghi lại những dòng hoài niệm, hoài niệm về người thương, hoài niệm về những tháng ngày xa xưa, đầy yêu dấu, cũng như ghi lại những cung bậc của cuộc đời, buồn bã và hân hoan, bất hạnh và hạnh phúc, ly tan và trùng phùng. Tất cả, đều là dấu tích của những đắm đuối chất ngất, là những lời thủ thỉ của yêu thương ngập tràn, cùng những vấn vương của một thời ngọt ngào hoa mộng.

 

Rồi mai tôi đưa em xa kỷ niệm
Xin lời cuối không dối gian trong mắt em
Tình yêu cho thương đau nghe buồn thêm
Gác vắng mưa gợi miền chăn chiếu

Còn đây không gian xưa quen gót lầy
Bên hè phố cây lá thưa chim đã bay
Ngồi nghe yêu thương đi xa tầm tay
Giữa tiếng ru trầm vào cơn mê này

Chiều xưa em qua đây
Ru hồn nắng ngủ say
Lời yêu trót đong đầy
Ðón em thu mây bay
Tiễn em xuân chưa phai
Xót ngày vàng còn gì
Ðành đoạn rồi những lần chiều hẹn ước

Rồi mai chân hoang vu lên phố gầy
Tôi về nhớ trong mắt môi đã đắng cay
Còn ai mơ trên tay khi hoàng hôn
Vỗ giấc xuân muộn về trên môi hồng

Chiều xưa em qua đây
Ru hồn nắng ngủ say
Lời yêu trót đong đầy
Ðón em thu mây bay
Tiễn em xuân chưa phai
Xót ngày vàng còn gì
Ðành đoạn rồi những lần chiều hẹn ước

Rồi mai chân hoang vu lên phố gầy
Tôi về nhớ trong mắt môi đã đắng cay
Còn ai mơ trên tay khi hoàng hôn
Vỗ giấc xuân muộn về trên môi hồng

Còn ai mơ trên tay khi hoàng hôn
Vỗ giấc xuân muộn về trên môi hồng

 

 


 

05/06/2026

Chuyện trên đường Phượt

 Evgenii Rozen

Mình họa của ChatGPT 

 

Câu chuyện này xảy ra với tôi và người bạn đồng hành Prokhor vào năm 2015, khi chúng tôi đang thực hiện hành trình bằng xe máy Honda Win theo tuyến Việt Nam – Singapore – Moskva.

Tôi không còn nhớ chính xác địa điểm đó ở đâu tại Việt Nam, chỉ nhớ rằng đó là một khu vực miền núi.

Hôm đó chúng tôi đang chạy xe trên một con đèo quanh co vào buổi tối thì trời bắt đầu mưa. Giao thông rất đông vì phía trước có đoạn đường đang sửa chữa. Xe ô tô, xe máy nối đuôi nhau thành một hàng dài, ai cũng phải đi rất chậm.

Trời dần tối hẳn. Con đường bắt đầu đổ dốc xuống núi. Và rồi bất ngờ, một công nhân làm đường lao ra trước mặt tôi, ra hiệu rất mạnh bằng tay yêu cầu tôi rẽ khỏi đường chính, hướng về phía một khu vực có máy móc thi công và một căn nhà tạm của công nhân.

Tôi làm theo. Prokhor cũng rẽ theo tôi.

Chúng tôi dừng xe lại. Người công nhân tiến đến và tiếp tục ra hiệu cho chúng tôi đưa xe lại gần căn nhà tạm rồi tắt máy.

Thời điểm đó Internet còn rất hạn chế. Chúng tôi không có ứng dụng dịch thuật, không có ChatGPT, cũng không có bất kỳ cách nào để giao tiếp ngoài ngôn ngữ cơ thể.

Khi chúng tôi vừa dừng xe thì trời bắt đầu đổ mưa rất lớn.

Những người công nhân nhanh chóng giúp chúng tôi mang đồ đạc từ xe vào bên trong. Chúng tôi cũng phụ họ thu dọn một số vật dụng để tránh mưa.

Trong căn nhà nhỏ đó có khoảng sáu hoặc bảy người.

Sau đó họ bắt đầu nấu bữa tối.

Chúng tôi cùng nhau ăn tối, ngồi trò chuyện đến tận khuya. Điều thú vị là họ hoàn toàn không biết tiếng Anh. Trong số tất cả các từ tiếng Anh, tôi chỉ nhớ họ biết hai từ: "yes" và "ok".

Nhưng điều đó hoàn toàn không ngăn cản việc giao tiếp.

Chúng tôi liên tục cười đùa, chỉ cho nhau xem ảnh, kể những câu chuyện bằng cử chỉ, nét mặt và vài từ đơn giản nhất có thể.

Đến tối muộn, tôi và Prokhor định dựng lều ngủ bên ngoài.

Nhưng những người công nhân kiên quyết không đồng ý.

Họ kéo chúng tôi vào trong và nói rằng hãy ngủ luôn tại đây.

Đêm đó chúng tôi ngủ trên những chiếc giường tầng đơn sơ của công nhân. Họ đưa cho chúng tôi chăn, gối và dành cho chúng tôi những chỗ ngủ tốt nhất.

Thật lòng mà nói, tôi nhớ đó là một trong những giấc ngủ ngon nhất trong suốt hành trình.

Sáng hôm sau, họ còn chuẩn bị bữa sáng cho chúng tôi.

Thời tiết lúc đó đã đẹp trở lại và chúng tôi tiếp tục lên đường.

Nhưng chỉ khoảng một trăm mét sau khi rời khỏi nơi đó, tôi mới hiểu vì sao người công nhân tối hôm trước lại nhất quyết chặn chúng tôi lại.

Phía trước là một đoạn đường đang sửa chữa rất nặng.

Mặt đường bị bóc hết lớp nhựa. Bùn đất bị nước mưa cuốn trôi. Nhiều chỗ lầy lội và cực kỳ nguy hiểm.

Ngay cả khi chạy vào ban ngày, đoạn đường đó cũng không hề dễ đi. Còn nếu chạy trong bóng tối, dưới mưa, với những chiếc Honda Win chở đầy hành lý, tôi nghĩ mọi chuyện hoàn toàn có thể kết thúc rất tệ.

Đó là lý do vì sao câu chuyện này luôn nằm trong số những ký ức đáng nhớ nhất của tôi về những chuyến đi.

Thứ nhất, nó cho tôi thấy rằng nếu con người thực sự muốn giao tiếp với nhau thì họ không nhất thiết phải có chung ngôn ngữ. Họ cũng không nhất thiết phải có phiên dịch hay công nghệ hỗ trợ. Sự chân thành đôi khi đủ để kết nối mọi người.

Và điều thứ hai, bạn sẽ không bao giờ biết ai có thể giúp đỡ hoặc thậm chí cứu bạn trên đường đời.

Đó không nhất thiết phải là bác sĩ.

Không nhất thiết phải là cảnh sát.

Đôi khi đó chỉ là một người công nhân bình thường đang sửa đường trong một đêm mưa ở vùng núi Việt Nam.

Vì thế tôi luôn tin rằng chúng ta nên đối xử tử tế và tôn trọng với tất cả những người mình gặp trên đường đi.

Bạn sẽ không bao giờ biết ai sẽ là người xuất hiện đúng lúc nhất trong cuộc đời mình.

 

Giá trị của con người không nằm ở vị trí họ đứng, mà ở cách họ đối đãi với người khác. 

Có những người chỉ gặp ta một lần trong đời, nhưng sự tử tế của họ theo ta mãi mãi.

04/06/2026

Đại La – Thăng Long, nơi khơi thông long mạch, giải phóng nội lực dân tộc

 

  

Đây là bức họa do trí tuệ nhân tạo (Gemini) tạo ra dựa trên cảm hứng về kinh thành Thăng Long thời Hậu Lê. Dù mang lại hiệu ứng thị giác lập thể rất đẹp và gợi lên không khí cổ kính, nhưng bức họa này chỉ mang tính chất ước lệ, nghệ thuật, có nhiều điểm sai lệch so với địa lý và phương hướng thực tế của Hà Nội nhé, các bạn nên mong thông cảm. Bức tranh tôi dùng với mục đích minh họa trực quan cho bài viết được chia sẻ dưới đây.

 Trong ngôn ngữ kiến trúc thành quách cổ, chữ "La" được dùng để chỉ vòng thành ngoài cùng, có nhiệm vụ bao bọc và bảo vệ cho toàn bộ lõi nội đô bên trong. Đại La (大羅) mang nghĩa là cái lưới bao bọc lớn nhất.

Thành Đại La (do Cao Biền đắp vào thế kỷ IX) mang hàm ý là một tòa thành có quy mô rộng lớn, bủa vây và bảo vệ toàn bộ trung tâm bờ cõi Giao Châu thời bấy giờ.

Sau này, khi Lý Thái Tổ dời đô về, ngài đã dựa trên nền móng của Đại La thành cũ để xây dựng kinh đô Thăng Long. Chữ "La" lúc này không đơn thuần chỉ là một cái tên, mà nó mang trọn vẹn ý niệm về sự bảo vệ vững chãi, sự bao bọc chở che và tầm vóc mênh mông của một trung tâm bờ cõi độc lập.

Kinh thành nằm trên một doi đất cao giữa vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng chảy theo hướng Tây Bắc – Đông Nam ra biển Đông. Người ta thường quen với một Nhĩ Hà uốn lượn như vành tai che chở kinh kỳ, hay một Hồng Hà đỏ nặng phù sa. Nhưng lật lại những trang sử từ thời Lý, dòng sông ấy còn có một danh xưng khác đầy kiêu hãnh: Phú Lương Giang – dòng sông của sự trù phú và tốt lành.

Lý Thái Tổ có đủ cái tầm để dệt dòng sông vào tấm lưới La Thành, biến dòng thác đỏ ngầu phù sa thành một bức trường thành bằng nước vĩ đại bao bọc mạn Bắc và mạn Đông. Phía Tây và Nam, sông Tô Lịch và Kim Ngưu đan xen, tạo thành hệ thống hào nước tự nhiên bao quanh thêm một vòng nữa.

Đây chính là thế "tam trùng thủy" (ba lớp nước bao bọc), vị trí phòng thủ tự nhiên xuất sắc bậc nhất vùng đồng bằng. Ngày xưa, cha ông ta để sông Tô Lịch tự do đón nước sông Hồng từ phía Bắc (ở cửa Hà Khẩu, gần chợ Đồng Xuân ngày nay), dẫn long mạch đi khắp kinh thành rồi thoát ra phía Nam. Dòng chảy ấy tuần hoàn, sống động và luân chuyển liên tục để tụ khí, tụ tài, đưa nguồn "sinh khí" trong lành nuôi dưỡng nội đô, chứ không phải là một dòng sông tù đọng như bây giờ. Sông Hồng sau khi cuộn chảy qua muôn vàn khúc quanh, đến khi ôm lấy Thăng Long thì đã thải bớt hung khí, chỉ còn lại phù sa và thịnh vượng.

Bản thân người viết vốn không phải là một người hiểu biết về thuật phong thủy kinh điển. Tuy nhiên, khi thu nhận, tổng hợp và đối chiếu từ nhiều nguồn tư liệu cổ được lưu truyền, người viết không khỏi ngỡ ngàng trước tư duy quy hoạch không gian đỉnh cao của tiền nhân. Trong một diễn ca cổ thời Giao Châu, vị trí của Đại La đã được định danh là "Thăng Long đệ nhất đại huyệt mạch".*

Khi dịch từ ngôn ngữ biểu tượng phong thủy trong các văn bản xưa sang ngôn ngữ trắc địa và sinh thái hiện đại, chúng ta sẽ thấy một hệ thống địa lý vĩ đại:

Vế Tả Thanh Long (Bên trái/Phía Đông): Là "đại cán long" sông Hồng. Mạch nước khổng lồ này nhận nguồn từ ba con sông lớn thượng nguồn (sông Thao, sông Lô, sông Đà), hội tụ ở Bạch Hạc rồi cuộn chảy về kinh đô như một con rồng chở che và mở lối giao thương.

Vế Hữu Bạch Hổ (Bên phải/Phía Tây): Có núi Tản Viên (Ba Vì) hùng vĩ trấn tại phương Kiền (Tây Bắc), cùng hệ thống núi đồi trùng điệp phía Tây làm điểm tựa, tạo thành thế vững chãi quay chầu về kinh đô, như bức bình phong vĩ đại ngăn gió độc. (Dãy Tam Đảo uy nghiêm ở phương Cấn - Đông Bắc đóng vai trò hác trợ, làm bệ đỡ cho sinh khí tụ hội).

Đại La nằm ở vùng đất "nhược" (mềm mại, bằng phẳng), nơi khí dương phủ xuống (dương lai), khí âm ngẩng lên đón (âm phụ). Địa huyệt kết lại ở nơi cao nhất, sáng sủa nhất, chính là Núi Nùng đóng ở chính cung (trung tâm Hoàng Thành). Mọi núi non đều củng hướng, vạn dòng nước đều triều tông về tọa độ này.

Khi Lý Công Uẩn chọn Đại La, ông đang xác nhận một thực tế chiến lược mà chính kẻ xâm lược *** cũng không thể phủ nhận. Nhưng khác với một Cao Biền xây thành để "trấn yểm", đô hộ và cai trị; Lý Công Uẩn dời đô để khơi thông long mạch, hòa hợp với thiên nhiên và giải phóng nội lực của một dân tộc độc lập. Ngài ứng xử với dòng sông bằng cái tâm của một người con hướng về sông Mẹ (sông Cái).

Tiền nhân nghìn năm qua dù thịnh hay suy đều nghiêm cẩn giữ gìn, không ai dám làm tổn hại long mạch Thăng Long, không dám làm ô uế hay nghẽn tắc những dòng sông vốn là mạch máu chuyển vận khí từ thượng nguồn về. Giữ cho mạch nước thông suốt, giữ cho lòng dân thuận hòa, thì thắng địa Thăng Long - Hà Nội mới có thể muôn đời hưng vượng.

***

*Ghi chú

Bài này tôi dựa vào các văn bản, tài liệu đã được Việt hóa, online đăng công khai trên các diễn đàn về Lịch sử - Văn hóa như: Đại Việt sử ký toàn thư (của Ngô Sĩ Liên), Dư địa chí (của Nguyễn Trãi) và Việt giám thông khảo tổng luận (của Lê Tung). Cùng các ghi chép rải rác của các học giả khác.