Lại Thế Vũ
Minh họa do Gemini thực hiện
(Bài viết này dành cho những ai vẫn đang tin
rằng "làm công ăn lương" và "gửi tiết kiệm" là con đường an
toàn. Hãy đọc để tỉnh ngộ trước khi cơn sóng thần lạm phát cuốn trôi thành quả
lao động của bạn).
Tôi
muốn nói về một quả bom hẹn giờ đang đếm ngược từng giây ngay dưới chân chúng
ta. Một quả bom mà sức công phá của nó sẽ định hình lại toàn bộ trật tự tài
chính thế giới và túi tiền của từng gia đình Việt Nam trong thập kỷ tới.
Hãy
nhìn vào những con số lạnh lùng này:
Hoa
Kỳ: Nợ công vượt mốc 38.000 Tỷ USD (38 Trillions).
Nhật
Bản: Nợ công 9.000 Tỷ USD (trên 260% GDP).
Thế
giới: Tổng nợ toàn cầu cán mốc 315.000 Tỷ USD.
Những
con số này có ý nghĩa gì? Nó có phải chỉ là những thống kê vĩ mô xa vời của mấy
ông Tiến sĩ kinh tế?
KHÔNG.
Nó
là bản án tử hình cho sức mua của đồng tiền trong túi bạn.
Câu
hỏi thực sự không phải là bao nhiêu khoản nợ đang tồn tại (vì con số đó đã vượt
quá khả năng chi trả từ lâu).
Câu
hỏi sống còn là: KHI HÓA ĐƠN ĐẾN HẠN, AI SẼ LÀ NGƯỜI PHẢI THANH TOÁN?
Đó
KHÔNG PHẢI là giới siêu giàu. Và chắc chắn cũng KHÔNG PHẢI là Chính phủ.
Nạn
nhân chính là CÔNG NHÂN DẠNG VỪA (THE AVERAGE WORKER) - Tầng lớp trung lưu và
người nghèo.
1.
BẢN CHẤT CỦA TRÒ CHƠI: NỢ LÀ CÁCH ĐỂ "IN TIỀN" HỢP PHÁP
Đầu
tiên, hãy hiểu luật chơi. Tại sao Mỹ nợ 38 nghìn tỷ USD mà họ vẫn sống khỏe,
còn bạn nợ 1 tỷ thì bị ngân hàng siết nhà?
Bởi
vì Mỹ (và các chính phủ lớn) nợ bằng
đồng tiền mà họ có quyền IN RA.
Khi
nợ quá nhiều và không thể trả bằng thuế (thuế
không bao giờ đủ), Chính phủ có 2 lựa chọn:
1.
Vỡ nợ (Default): Tuyên bố không trả.
Điều này sẽ gây sụp đổ uy tín và loạn lạc. Không ai chọn cách này.
2.
Lạm phát (Inflation): In thêm tiền
để trả nợ.
Họ
chọn cách số 2.
Họ
in tiền để mua lại trái phiếu chính phủ. Tiền in ra nhiều hơn nên Đồng tiền
mất giá thế là Giá trị thực của khoản nợ giảm đi.
Về
danh nghĩa, họ đã trả hết nợ.
Về
thực tế, họ đã MÓC TÚI của tất cả những người đang nắm giữ đồng tiền đó.
Đây
là hình thức "Thuế vô hình" (Invisible Tax) tàn khốc nhất. Bạn không
nhận được hóa đơn thuế, nhưng bát phở bạn ăn tăng từ 30k lên 50k. Miếng đất bạn
định mua tăng từ 2 tỷ lên 4 tỷ.
Đó
chính là cách bạn đang "trả nợ" thay cho Chính phủ.
2.
HIỆU ỨNG CANTILLON: TẠI SAO NGƯỜI GIÀU CÀNG GIÀU KHI NỢ TĂNG?
Có
một lý thuyết kinh tế học cổ điển gọi là Hiệu ứng Cantillon: Khi tiền mới được
bơm vào hệ thống (thông qua nợ), nó không đến tay mọi người cùng lúc.
•
Người nhận đầu tiên: Chính phủ, Ngân hàng, Tập đoàn lớn, Nhà đầu tư Bất động
sản (những người vay được vốn rẻ). Họ dùng tiền này để mua tài sản khi giá chưa
tăng. Bởi vậy HỌ GIÀU LÊN.
•
Người nhận cuối cùng: Người làm công ăn lương, người hưu trí. Khi tiền đến tay
họ (thông qua tăng lương nhỏ giọt),
thì giá cả hàng hóa đã tăng phi mã rồi thế nên HỌ NGHÈO ĐI.
Nhìn
vào thị trường Bất động sản Việt Nam, bạn sẽ thấy quy luật này hiện hữu rõ mồn
một.
Tại
sao kinh tế khó khăn, doanh nghiệp giải thể, mà giá chung cư Hà Nội vẫn tăng
40-50% trong một năm qua? Tại sao đất nền ven đô vẫn neo giá cao?
Bởi
vì giới tinh hoa (những người hiểu về nợ
toàn cầu) đang tháo chạy khỏi tiền mặt.
Họ
vay nợ (lãi suất thấp) để mua Tài sản
thực (Real Assets).
Họ
biết rằng với cục nợ 315 nghìn tỷ USD kia, thế giới buộc phải bơm tiền. Và khi
tiền bơm ra, Bất động sản là "cái xô" hứng tiền tốt nhất.
Người
lao động bình thường: Cày cuốc tích lũy từng đồng VND.
Giới
đầu tư lão luyện: Vay VND để mua Đất.
Sau
5 năm, người lao động cầm cọc tiền mất giá. Nhà đầu tư cầm sổ đỏ tăng giá gấp
đôi và dùng tiền lạm phát để trả nợ ngân hàng.
3.
VIỆT NAM KHÔNG PHẢI LÀ ỐC ĐẢO: CƠN SÓNG THẦN NHẬP KHẨU
Chúng
ta sống trong thế giới phẳng.
Khi
Mỹ in tiền để xử lý nợ làm Đồng USD mất giá (hoặc biến động mạnh) nên Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chịu áp lực Tỷ
giá.
•
Nếu muốn giữ tỷ giá: Phải bán USD dự trữ hoặc tăng lãi suất (bóp nghẹt doanh nghiệp).
•
Nếu thả tỷ giá: Lạm phát nhập khẩu tăng cao (xăng dầu, nguyên liệu tăng).
Dù
kịch bản nào xảy ra, thì CHI PHÍ ĐẦU VÀO của nền kinh tế Việt Nam cũng sẽ tăng.
Chủ
doanh nghiệp sẽ thấy biên lợi nhuận mỏng đi.
Người
tiêu dùng sẽ thấy vật giá leo thang.
Nợ
toàn cầu mất kiểm soát đồng nghĩa với việc kỷ nguyên "Tiền rẻ & Hàng
rẻ" đã chấm dứt. Chúng ta đang bước vào kỷ nguyên của sự biến động và sự
khan hiếm tài sản thực.
4.
BÀI HỌC CHO CHỦ DOANH NGHIỆP VÀ NHÀ ĐẦU TƯ VIỆT NAM
VỚI
CHỦ DOANH NGHIỆP:
1.
Đừng giữ quá nhiều tiền mặt:
Tiền
mặt trong két là "Vua" về thanh khoản, nhưng là "Nô lệ" của
lạm phát. Hãy chuyển hóa lợi nhuận kinh doanh thành Tài sản (Vàng, BĐS, Nguyên
vật liệu) càng sớm càng tốt.
2.
Sử dụng Nợ khôn ngoan (Smart Debt):
Trong
môi trường lạm phát cao, người đi vay là người thắng (nếu lãi suất vay < tốc
độ tăng giá tài sản/lợi nhuận). Nhưng hãy cẩn trọng với lãi suất thả nổi. Hãy
cố gắng chốt lãi suất cố định hoặc vay trung - dài hạn.
3.
Tăng giá bán:
Đừng
ngại tăng giá sản phẩm. Bạn buộc phải chuyển phần "Hóa đơn lạm phát"
này sang cho người tiêu dùng cuối cùng. Nếu không, doanh nghiệp của bạn sẽ là
người gánh nợ thay cho cả chuỗi cung ứng.
ĐỐI
VỚI NHÀ ĐẦU TƯ BẤT ĐỘNG SẢN:
1.
Chuyển từ "Đầu cơ lướt sóng" sang "Tích sản trú ẩn":
Khi
bom nợ nổ, thị trường tài chính sẽ rung lắc. Đừng lướt sóng những loại đất rác,
đất không có giá trị sử dụng.
Hãy
mua những BĐS có GIÁ TRỊ THỰC. Đó là nơi dòng tiền trú ẩn. Đất trung tâm, đất
ven khu công nghiệp, nhà phố cho thuê. Những thứ này sẽ tăng giá song hành cùng
sự in tiền của các chính phủ.
2.
Đừng sợ vay, nhưng hãy quản trị dòng tiền:
Như
tôi đã nói, lạm phát có lợi cho con nợ. Vay mua nhà lúc này, 10 năm sau số tiền
gốc và lãi bạn trả sẽ "nhẹ tựa lông hồng" so với thu nhập lúc đó.
Nhưng
điều kiện tiên quyết: Bạn phải có dòng
tiền (Cash flow) ổn định để trả lãi hàng tháng. Đừng để bị đứt gánh giữa đường.
ĐỐI
VỚI NGƯỜI TRẺ & NGƯỜI LÀM CÔNG:
1.
Giáo dục tài chính là áo giáp:
Bạn
là đối tượng dễ bị tổn thương nhất (The Average Worker). Lương của bạn luôn
tăng chậm hơn giá nhà và giá phở.
Cách
duy nhất để thoát khỏi vị thế nạn nhân là phải học cách ĐẦU TƯ.
Đừng
để tiền nằm yên trong tài khoản tiết kiệm. Học về chứng khoán, học về vàng, học
về đất. Dù chỉ có 50 triệu, 100 triệu cũng phải tập tành đầu tư.
2.
Tạo ra nhiều nguồn thu nhập:
Một
nguồn lương không bao giờ đủ để chống lại 315 nghìn tỷ USD nợ toàn cầu. Bạn cần
nghề tay trái, cần kinh doanh online, cần bất cứ thứ gì mang lại dòng tiền
thêm.
KẾT
LUẬN
"Nợ là
tiền của người khác. Lạm phát là kẻ cướp của người nghèo và là bạn của người
giàu."
Thế
giới đang ngập trong biển nợ 315 nghìn tỷ USD. Và chắc chắn, không ai định trả
hết số nợ đó một cách sòng phẳng cả.
Họ
sẽ trả bằng cách IN TIỀN và LÀM LOÃNG tài sản của bạn.
Hóa
đơn đã được gửi đi.
Và
nếu bạn không sở hữu Tài sản thực, không hiểu luật chơi tài chính... thì chính
bạn - người công nhân chăm chỉ, người nhân viên mẫn cán - sẽ là người phải móc
ví ra thanh toán cho bữa tiệc xa hoa của giới tài phiệt.
Đừng
chọn làm nạn nhân.
Hãy
chọn làm người lướt trên con sóng dữ này.
Hãy
biến Nợ và Lạm phát thành đồng minh của bạn, thay vì kẻ thù.
Chúc các bạn tỉnh táo và vững tay chèo!