Chuyện nhặt ở bên đường.
Có sự cộng tác với Gemini trong dàn bài và biên tập
Tranh do Gemini tạo
Nhân thấy 1 clip đăng trên Youtub về việc “Người già …làm việc tới chết” mà mình thấy thương tâm và nao lòng. Đây không là cá biệt, ta thường xuyên thấy những hiện tượng này trong thực tế hằng ngày, trên báo, trên mạng xã hội hình ảnh người già, người cao tuổi vẫn mẫn cán gác cổng, bảo vệ, trông xe hay làm những công việc nặng nhọc, không phù hợp với sức khỏe. Truyền thông thường dùng những từ ngữ rất đẹp để gọi tên điều đó, nào là “tuổi tác chỉ là con số”, “sống vui, sống khỏe, sống có ích” "tìm thấy mục đích sống", nào là "giữ gìn sự minh mẫn" hay "nghị lực phi thường"…Những lời lẽ hay ho, có cánh như thúc đẩy, hướng người già đi đến một tương lai đầy màu sắc.
Đứng ở góc độ một người đã đi qua gần bốn mươi năm công tác, nếu cộng lại, có lẽ bốn mươi năm ấy cũng là một phần đời không hề ngắn. Vậy thì khi nghỉ hưu, điều tôi mong không phải là tìm thêm một chiếc thẻ chấm công khác. Điều tôi mong là được sống chậm. Nay đã lui về làm một ông già hưu trí bên mấy chậu lan, cuốn sách... Cũng chả dư dả lắm nhưng đủ sống, không phiền lụy (Lạy Phật phù hộ).
Tôi cứ băn khoăn mãi. Liệu phía sau những lời ngợi ca ấy, chúng ta có đang vô tình lãng mạn hóa một thực tế có phần khắc nghiệt?
Thiển nghĩ, mọi sinh vật trên đời đều vận hành theo những quy luật sinh học tự nhiên. Cây cối sau mùa trút lá thì cần thời gian ủ mầm, con người sau những năm tháng đem hết thanh xuân, sức lực cống hiến cho xã hội và chăm lo cho gia đình, thì tuổi già chính là lúc chiếc kim đồng hồ sinh học báo hiệu cần phải chậm lại. Việc được tự do lựa chọn một nhịp sống thư thái, ngắm một nhành hoa nở, đọc một cuốn sách, hay đơn giản là không làm gì cả để cơ thể được phục hồi, thiết nghĩ là một quyền lợi an dưỡng rất đỗi nhân văn.
Có một sự khác biệt rất lớn giữa việc chủ động làm việc vì niềm vui trí óc và việc phải lao động chân tay để mưu sinh. Khi một người cao tuổi tìm đến công việc như một cách để khuây khỏa, để "thể thao trí óc" trong tâm thế tự tại, điều đó thật đáng quý. Nhưng nếu vì áp lực cơm áo, vì những thiếu hụt trong hệ thống an sinh xã hội, hay thậm chí là vì áp lực tâm lý từ những lời ca tụng trên truyền thông khiến họ không dám nghỉ ngơi, coi việc nghỉ ngơi là "gánh nặng cho con cháu" hay "lười biếng", thì đó lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.
Tôi cũng để ý thấy một điều thú vị. Ngày xưa, người ta cố gắng học hành, làm việc, tích góp... với hy vọng sau này sẽ có tuổi già thanh thản. Ngày nay, đôi khi người ta lại nói như thể nghỉ hưu chỉ là bắt đầu... một cuộc lao động mới. Nếu cứ thế, vậy mục đích của mấy chục năm đóng bảo hiểm, đóng thuế, tích lũy là gì?
Đặc biệt, ở một xã hội coi trọng truyền thống như nước ta, "nếp nhà" và sự gắn kết giữa các thế hệ luôn là chỗ dựa tinh thần lớn nhất. Người già rút lui khỏi thị trường lao động không có nghĩa là họ ngừng tạo ra giá trị. Việc một người ông, người bà mạnh khỏe, an yên ở nhà giữ gìn nề nếp gia đình, chia sẻ trải nghiệm sống cho con cháu, hay đơn giản là tự chăm sóc tốt cho bản thân để giảm gánh nặng lên hệ thống y tế, đó chẳng phải cũng là một sự cống hiến vô hình nhưng vô giá đó sao?
Hơn nữa, thị trường việc làm luôn là một dòng chảy có giới hạn. Khi thế hệ trước bằng lòng nhường lại sân khấu, lùi về phía sau, chính là đang mở ra không gian và cơ hội cho những người trẻ tuổi tiến lên, tích lũy và gánh vác tương lai. Đó là sự tiếp nối bền vững và tự nhiên của xã hội.
Tôi vẫn thường tự nhủ, lao động là để sống, chứ sống không phải chỉ để lao động cho đến kiệt cùng sức lực. Ở tuổi 63, cái "lắc đầu" trước những bận rộn danh lợi bên ngoài để chọn lấy sự tự tại bên trang viết, góc vườn không phải là sự buông xuôi, mà là một sự tỉnh táo. Tỉnh táo để biết thế nào là đủ, và để trả lại cho tuổi già đúng nghĩa của hai từ: An hưởng.
Lao động là một điều đáng quý. Nhưng sau một đời lao động, được nghỉ ngơi cũng đáng quý không kém.
Chuyện nhặt được trên đường, đôi dòng suy ngẫm cùng các bạn…
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét