Một chuyến đi Phủi

     Bài này mình viết từ hôm 2/5/2016, cũng đăng trên blog này - nay đọc lại thấy thú vị nên đăng lại, âu cũng là nhớ về 1 kỷ niệm (trước và sau chuyến này còn thực hiện nhiều cuộc đi phủi khác nữa, nhưng chưa có dịp viết, cũng tiếc)

   Nghỉ đợt này dài, những 4 ngày, máu giang hồ nổi lên - lại phải đi thôi. Lần này đi Phủi chứ không đi Phượt. Đi Phượt thì dùng xe máy, còn Phủi thì dùng các phương tiện công cộng, đi bộ và đi nhờ là chính; tiết kiệm tối đa mà hiệu quả thì cũng vậy. Có điều các pro phải chuẩn bị sẵn thể lực và kiến thức nhé, không lại bảo tớ xui dại. Đi Phủi cũng tựa như Tây ba lô ý, anh phải thân thiện và chân thành - giang hồ toàn cao thủ thôi, đừng hòng mong lừa dối để được lợi; ta thành ý sẽ được nhiều bạn và nhiều việc.

   Nhưng cũng đã lâu rồi không đi kiểu này, phải gần 20 năm nên thành ra có nhiều điều thiếu xót. Thứ nhất là hứng nổi lên thì lên đường luôn, vơ vội vơ quàng mấy thứ nhét vào ba lô: 1 cái áo khoác nhẹ, cái khăn rằn, cái mũ, lọ rượu và lọ nước cùng ít thuốc phòng thân. Quên không mang theo phong lương khô của phi công - về sau lãnh đủ. Máy ảnh thì chọn đúng cái lâu không dùng, bị trục trặc IC lens. Lên xe mới biết điện thoại hết pin. Thôi rồi, cũng như ngày xưa, chả liên lạc được với ai và cũng chả ai liên lạc được với mình. Đi vội nên cũng chả kịp báo Gấu - định rằng chọn được hướng đi, điểm đến sẽ điện thoại, kiểu này thì khác dog gì trốn đi bụi. Vô tư đi.

   Ra đường cũng chưa biết đi đâu, gặp xe nào thì lên xe ấy thôi: Cao Bằng, Hà Giang, Quảng Ninh... đều được (mình bên Long Biên, đường Ngô Gia Tự mà, nên tiện lắm). Lơ ngơ thấy xe hãng Hà Sơn đi Lào Kai, vậy lên luôn - Ừ thì Sapa thẳng tiến vậy. Lâu rồi chưa về lại.

   Gớm, gặp đúng ngày thiên hạ cũng rầm rầm lên đường Giải phóng miền Nam, đường tắc kinh khủng, ai lại từ Long Biên đến cầu Thăng long mà mất luôn 2 giờ đồng hồ. Giữa đường lại gặp cơn mưa to nên xe không phóng nhanh được trên đường cao tốc. Mãi 21h, đến km 117 xe mới dừng cho khách nghỉ ăn. Đói vãi, nhưng xe chỉ dừng có 20' nên cũng không nhiều lựa chọn lắm, Mình gọi trứng luộc và bắp ngô (kinh nghiệm của mình trên đường trường thì trứng, giò là 2 món tạm coi là an toàn: ngon, bổ, rẻ - chứ cơm phở cháo bún hoặc đồ ăn lạ dễ có hậu quả lắm; bắp ngô luộc là đồ dự phòng thay lương khô). Ngoài ra, đi đường trường các bạn nên chú ý chai nước uống; đói có thể chịu được nhưng khát thì khó hơn; ít nhất có cái vỏ chai sạch, gặp đâu xin đấy, đỡ tiền mua (đắt đó), ví lại Phủi mờ.

   23h mới đến bến xe Trung tâm thành phố Lào Cai (cách TP khoảng 7km - dân xe ôm thường phán với du khách là 12km để làm giá, các bạn cẩn thận), may nhà xe có xe trung chuyển chở vào ngã 6 Thành phố - đây là nơi có nhiều khách sạn, nhà nghỉ và quán ăn để du khách lựa chọn. Đương nhiên đi Phủi thì mình chọn nhà trọ rồi. Nhưng phải nói là dân ta làm du lịch kiểu chụp giật không hay lắm. Ngồi trên xe mình đã hỏi kỹ các bạn người Lào Cai về tên và giá nhà nghỉ vậy mà thực tế khác hẳn, đắt hơn nhiều. Thôi tế nhị tớ chả nói tên nhà trọ làm gì, khổ họ.

   Sau khi ổn định, đi tìm quán ăn, may quá đường Mường Than vẫn còn một quán của đôi vợ chồng trẻ mở: vào chọn 1 que thịt quấn cải mèo, 1 que nấm, 1 que thịt rọi (đương nhiên trên này chỉ toàn món nướng nhé) với 1 bát cháo hết 60k. Ngồi chém gió với chủ quán đến 0h thì về ngủ.

 

ảnh này chụp ở Hàm Rồng, nhưng trưng ra để minh họa mà thôi.

   5h30' dậy, trả phòng, chủ nhà trọ cứ làu bàu "..éo gì mà sớm thế" - Miễn bàn, trả tiền rồi lên đường cho sớm, Papa đang háo hức đây. Quả cũng sớm thật, quán xá mới đang chuẩn bị. Thôi nhịn, ra bắt xe buýt đi Sapa - Từ Lào Cai lên Sapa khoảng 38 km, xe chạy gần 1h là đến, giá vé là 26k (xe 01, còn xe 02 của hãng Hà Sơn là 30k). Xe ít dừng đỗ do cũng không có khách (ở Sapa, không nhất thiết là bến buýt xe mới dừng đón khách nên các bạn cứ đón dọc đường có tuyến xe khắc là sẽ lên được - tầm 30' một chuyến).

   Cũng có cái hay là lên sớm nên khách Việt còn thưa, chỉ đông khách Tây mà thôi. Các bạn công an (an ninh, cảnh sát, CSGT... những dịp này đông lắm) rất thân thiện nếu ta hỏi han, các bạn cứ yên tâm, họ hướng dẫn thân mật và nghiêm túc - trong đám đó có cậu CSGT còn chân thành bảo mình, dù mình chưa hỏi: "Chú cứ ra các xe cảnh sát đều có bản đồ chi tiết hướng dẫn du lịch, hay chú đi xa thì có thể lên xe của cháu để chở đến". Cảm động lắm - nhưng vì điểm đầu tiên mình định đến là Hàm Rồng, cách Nhà thờ Sa pa mấy bước chân nên mình cảm ơn.

   Gặp đúng ngày lễ, vẫn mấy cảnh cũ mà họ chém đẹp 70k vào tham quan Hàm Rồng. Thôi thì đã dự định đến sao lại không vào nhỉ. Có điều lúc này mới thấy máy ảnh bị trục trặc. Chụp lúc được lúc không, lại không điều chỉnh được khẩu độ - pó cái gì ai cũng biết. Ảnh chất lượng rõ chán dù cảnh đẹp.

 

ảnh chụp từ máy mình đấy - chán quá.

ảnh này mượn trên net

   Trên đỉnh có sàn Săn mây, các pro chớ bỏ qua, vì từ đây nếu thời tiết đẹp có thể chụp toàn cảnh thành phố Sapa và đỉnh Fanxipan ở nhiều góc độ.

   Điểm tiếp theo là cáp treo lên Fanxipan. Ngay gần Nhà thờ có tuyến xe buýt 05 chở du khách đến Nhà ga Cáp treo - Giá 10k, nếu du khách đi Chợ hoặc xuống bản Cát Cát từ Nhà thờ cũng nên đi xe này vì rẻ hơn xe ôm mà tiết kiệm được quãng đường xuống Cát Cát.

   Bây giờ có Cáp treo rồi nên việc nói leo Fan hóa nhàm - trước đây mình leo lần 1 mất 3 ngày, lần 2 cũng tương tự... Cáp treo hả, 15' cùng vé 600k (2 chiều) đến ga trên, nếu không bị tuổi tác và bệnh tật đeo bám thì các bạn chỉ cần bước 600 lẻ mấy bậc là tới thôi. Tranh nhau chụp choẹt - rõ nẫu, tớ ngắm cái rồi xuôi luôn.

   Tầm này cũng 11h rồi, phải đi ngắm chợ và đi măm chứ.

   Chợ Mới bi giờ chuyển ra gần bờ hồ rồi nhưng tầm sáng, đi qua thấy tấp nập lắm; buổi trưa cũng vãn nhiều - hàng hóa thì vẫn vậy, ... Có điều mình tranh thủ giao lưu với mấy người H'Mon đi chợ, vui phết, họ chân thành lắm (mong các bạn chú ý khi giao tiếp với người dân tộc đừng gọi họ là Mèo với ngưới H'Mong và Mán với người Dao, nhất là người Dao đỏ - lòng tự trọng dân tộc của họ cao lắm đó và nói thật là họ có cái hơn người Kinh là ngôn ngữ và chữ viết vẫn giữ được...). Tiếc là buổi trưa mấy thằng cha và bố đã say hết mother rồi, làm mình uốn được có mấy chén, chưa đã.

   Tìm nơi ăn vậy. Ngó trước ngó sau, trong chợ và ngoài đường rõ lắm quán ăn đủ dạng... Thấy chú lái xe biển 24, gọi hỏi: Mình tìm quán ăn ngon bổ rẻ, biết đâu chỉ tớ với ? 

   Chú ấy đáp: Em cũng đi ăn đây, pác không chê thì theo em đến đó ăn cùng, lái xe bọn em toán đớp ở đó thôi.

   OK

   Có quãng thôi nhưng chú ấy dặn rõ đủ điều, nào thì ăn gì, thế nào giá ra sao... Mình bảo, theo chú thì đến cùng. 

   Vào quán, chú cầm đĩa mình cũng cầm đĩa, cơm tự xới, rồi ra quấy để chỉ chủ quán gắp thức ăn. Thấy chú ấy chọn chi mình chọn nấy nhưng quả mấy chú này sành sỏi, toàn chọn thứ hay: Nào xúc xích nướng (dân tộc chứ chả phải công nghiệp đâu nhé), giò (món này hay - không giòn như dưới mình đâu, mềm ngọt - chứng tỏ là giò ngon và sạch)... Chú ấy còn giới thiệu mình với tất cả anh em lái xe trong quán (dân lái xe họ chọn đâu thì các bạn biết rồi đó - ngoài ra mình còn thấy nhiều người dân tộc trong quán đang ngồi ăn và uống rượu - chứng tỏ quán này hay đó). Chả vui vì các chú ấy không ai dám uống rượu cùng mình (họ lái xe mà) - Chán. Cô bé ngồi đối diện người Giáy (hay Dáy chả biết) cùng đối ẩm cũng ồn ã phất - nhưng mình ngồi lâu hơn để còn lấy cớ nghỉ ngơi nên mọi người đi hết lúc nào chả biết. Họ phải đi kiếm tiền chứ, đâu rỗi hơi như mình.

   Quán này hay a - nước chè mạn ngon, lại có điếu cày và thuốc lào miễn phí. Thuốc lào thì mình chả thiết nhưng nước chè thì mình hỏi chủ quán, xin rót đầy chai 0.5l của mình. Chủ quán bảo, pác vô tư đi, em mời, lấy hơn thì em đem vỏ chai ra cho bác đựng - trời nắng dư này, pác chọn nước chè hay đó.

   Thích chửa - Ta mở mồm xin thì thế đó (ta tự giót vào chai họ thấy cũng chả gì nhưng coi thường).

   Ngồi tý thì hỏi chủ quán đường xuống bản Cát Cát (lâu không đi nên quên), cậu ấy chỉ luôn một người, đây pác hỏi cậu lái xe này cho rõ. .. Chú lái xe bảo, chú định xuống Cát Cát à, tý cháu cho đi nhờ vì cháu đi đón khách gần đấy - nhưng chú phải đợi cháu 10' để cháu ăn. Ôi Trời, được đi nhờ lại chê sao hả Phủi - OK liền.

    Chú này người Thái Bình, papa lên đây khai hoang rồi sinh ra chú ấy ở trên này; chú chủ quán cơm thì cũng tựa vậy nhưng người Nam Định. Mấy chú này đều trẻ, tầm 30 cả thôi.

   Lúc sau ngồi trên xe (xe 16 chỗ), chú ấy chân thành lạ, ai lại đi tầm 1km, dừng xe, phanh tay, rồi nhờ mình trông xe để chạỵ lên nhà cách đấy đâu 100m để lấy đồ - máy vẫn nổ - Được chưa ? 

   Nói chuyện một lúc chú ấy bảo: Hay chú cùng cháu bỏ qua Cát Cát vào thẳng Tả Van rồi chú đi bộ sang Lao Chải hay hơn nhiều... 

   Ừa, đã lang thang thì bất định - đi thôi. 

   Úi trời, chú ý lại còn dặn dò: vào đó đi đâu, mua gì, đường xá ra sao... Lúc về thì chọn xe nào, giá cả... đến vui. 

   Đấy, cái hay của dân Phủi là vậy.

   Vào bản thấy nhiều đổi thay, khác xưa nhiều lắm. Tả Van và Lao Chải là địa bàn cư trú của dân tộc Giáy (hay Dáy) chả biết. Nơi đây, có nhiều món đặc sản bất ngờ với du khách, đó là hương và đá chạm.

   “Tả Van” cũng nằm trong thung lũng Mường Hoa,.“Tả Van” có nghĩa là “vòng cung lớn”, nằm tựa lưng bên dãy Hoàng Liên Sơn, phía trước là con suối Mường Hoa uốn lượn qua những thửa ruộng bậc thang xòe ra như hình những cánh cung hòa vào thế núi. Đến với nơi đây, dường như những lo toan bộn bề cuộc sống đã tan biến, đến với nơi chỉ có mây núi, ruộng nương và những tiếng cười. Nếu có thời gian ở lại bản làng vài ngày, để cảm nhận trọn vẹn hơn cuộc sống yên bình, mộc mạc nơi đây, để hòa mình với hơi thở của núi rừng, thì có lẽ những nếp nhăn trên trán mình sẽ vơi đi phần nào mà không cần dùng đến công nghệ tái tạo da collagen.

 

Đấy ảnh của máy mình đấy, nhờ anh bạn người Đức chụp.

   Hương Tả Van là đặc sản thật sự, quan sát thấy kỳ công lắm với những cây cỏ của địa phương (mình nhận biết được mỗi thảo quả, còn mấy thứ nữa chả biết).  Có điều chỉ người Tây biết. còn du khách Việt lại chả hay - đến lạ.

   Đây cũng là điều mà mình thấy khi xuống bản toàn gặp người Tây - Phi - Tàu - Hàn - Ấn, nhõn 1 xe người Việt đi tìm quán ăn. Hướng dẫn viên thấy toàn người dân tộc (cũng chả rõ H'Mong hay gì nữa ?) nhưng giao tiếp tiếng Anh thông thạo lắm.

   Ở đây, ngang theo con suối, có bái đá cổ mà du khách không nên bỏ qua. Ngoài ra, sản phẩm đá chạm của Tả Van làm mình thật sự ngạc nhiên - không nghĩ rằng họ tạo tác ra được, rất tinh xảo; tiếc là mẫu không nhiều mà giá cả lại đắt, dường như chỉ dành cho khách Tây thì phải ?

    

Ảnh mình chụp nhưng để nhỏ thế này mới thấy nét chứ căng to lên xấu lắm - Chán

   Tiếc là máy ảnh trục trặc nên đành mượn ảnh trên NET để minh họa vậy:

   Các pro xác định nhé, đường đi Tả Van - Lao Chải rất xấu, nhiều ổ trâu bò lắm, lại quanh co, cách Sapa khoảng 8km, nên yếu tim chớ đi xe ôm, còn đi bộ thì nên liệu sức. Bù lại cảnh đẹp vô cùng.
   Lúc này cũng đã tầm 15h rồi, ra Sapa, đón xe buýt cũng tầm 1h đi bộ; từ Sapa về Lào Kay mất 1h nữa. May mà đón được xe về Hà Nội luôn. Kể mà mải mê đi tiếp như dự định thì cũng chả sao, nhưng tự nhiên thấy nhớ nhà nên quyết định về thôi.
   Đến Sapa sẽ có nhiều điểm hay như bản Hồ, Nầm Sài, San Sả Hồ... Ngay tại Thị trấn cũng có nhiều điểm đẹp để tham quan như khu phố cổ, chợ Mới... Các bạn cứ gọi pác Google trước khi lên đường sẽ có đủ thông tin, ngoài ra hỏi dân địa phương sẽ thấy họ rất tận tình, chu đáo.
   Về đến nhà tầm 23h - Tổng thời gian là 36 tiếng đồng hồ (trừ mất 16, 17 tiếng để đi xe và ngủ). 

     Rất đáng các bạn nhỉ.
   

Huyệt vị hữu ích

 st trên net

    Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn những huyệt vị dễ thực hiện, mang lại tác dụng tốt cho sức khỏe.

     Huyệt Ế phong

     Đây là huyệt vị nằm ở vùng sau dái tai, có nghĩa là để chắn gió, được che chở bởi dái tai, ở đáy thùy tai, xương chũm và rìa sau của xương hàm dưới (tham khảo vị trí chính xác như ảnh minh họa).

 

     Xoa bóp và bấm huyệt vị này có tác dụng phòng tránh và điều trị chứng ù tai, điếc, miệng và mắt bị lệch, sưng má, đau răng, co giật, tối mắt, đau cấp tính răng lợi, ngứa tai do ẩm ướt, đỏ và sưng tai, nhìn không rõ.

     Ngoài ra, huyệt vị này cũng có thể điều trị các bệnh khác như liệt mặt, quai bị, khàn giọng và đau khớp thái dương hàm.

 

     Huyệt Thiếu phủ

    Là huyệt giúp bạn dưỡng tim. Để phòng ngừa chứng rối loạn nhịp tim, đau thắt ngực và một số bệnh lý liên quan đến tim mạch, thì bấm vào vị trí giữa ngón đeo nhẫn và ngón áp út trên đường chỉ tay gần nhất với một lực tương đối mạnh. Sau khi bấm khoảng 3 phút, hãy đổi tay và lặp lại động tác.

 

     Huyệt Thái xung

     Đây là huyệt dưỡng dưỡng gan. Huyệt Thái xung nằm giữa ngón chân cái với ngón thứ 2. Huyệt vị này nắm giữ chức năng giải độc gan, trị chứng nóng trong và hạ huyết áp. Nếu thường xuyên gặp phải tình trạng này, nên bấm huyệt Thái xung khoảng 4 phút mỗi ngày với một lực nhẹ vừa đủ đến khi thấy hơi đau một chút thì dừng lại.

     Huyệt Ấn đường

     Đây là huyệt vị nằm ở chính giữa 2 đầu lông mày (xem ảnh minh họa để xác định đúng vị trí).

 

     Y học truyền thống Trung Quốc cho rằng, chức năng chính của huyệt Ấn đường là làm thanh lọc đầu óc, sáng mắt, thông mũi và khơi thông các lỗ trên cơ thể.

     Ở cơ lông mày dưới có dây thần kinh nhánh của dây thần kinh vùng trán kết nối với dây thần kinh các cơ quan khác, động mạch nhánh của động mạch mắt và tĩnh mạch đi kèm. Khi những bộ phận này được kích hoạt thì hiệu quả sức khỏe sẽ thu được những lợi ích tốt hơn.

 

     Huyệt Uy trung

     Huyệt Uy trung nằm ở điểm giữa phía sau mắt cá chân, trên đường rãnh của khoeo chân, giữa gân bắp chân và gân bán nguyệt.

     Huyệt vị này được sử dụng để điều trị đau thần kinh tọa, mệt mỏi bắp chân, đau dạ dày, đau cổ, đau thắt lưng hoặc mệt mỏi, đau hông và đau đầu gối.

    Huyệt Uy trung cũng là một trong những huyệt đạo quan trọng trên kinh bàng quang và bộ phận bàng quang của con người.

     Nếu kiên trì xoa bóp hoặc day ấn huyệt này có thể mang lại tác dụng điều trị di chứng của gãy xương và là phương pháp hiệu quả giúp tăng cường khả năng tình dục.

     Các kinh tuyến có thể được kết nối với não từ đỉnh đầu, kích thích bộ phận và đi thẳng vào não, từ đó giúp mang điều chỉnh và kích thích tâm trí minh mẫn và sảng khoái.

Dòng sông Ngang

   Cuối rừng Cúc Phương, nơi tiếp giáp của ba tỉnh Ninh Bình, Hòa Bình và Thanh Hóa, có một vùng đất gần như biệt lập với thế giới bên ngoài và rất khó đến nếu không nhờ con đường Hồ Chí Minh chạy qua.

   Đó là xã Thạch Lâm, huyện Thạch Thành, Thanh Hóa – một xã bám dọc theo bờ con sông Ngang đổ ra sông Bưởi.

   Nhưng báo trước với các bạn phượt, coi vậy mà để đi dọc theo con sông này cũng thực gian truân. Chỉ có một con đường lầy lội bị phá nát bởi các xe chở gỗ, chở ngô. Tốt nhất là… đi bộ.

Con sông Ngang

 

Thỉnh thoảng lại có một cái gềnh.

Nhiều đoạn, cây hai bên bờ giao tán phủ kín mặt sông.

 

Có chỗ dòng sông chia làm hai,

… hoặc chia ba

 

Chỗ thị rộng ra,

…, chỗ hẹp lại, những khoảng chảy êm đềm, nước sông trong và chuyển sang mầu ngọc thạch.

 

Rồi đột nhiên đổ ào ào qua những đoạn ghềnh.

 

Con sông Ngang chảy dọc theo hai bên triền núi. Gặp đá thì chẽ làm đôi làm ba.

 

Gặp những khoảng rộng cũng uốn khúc quanh co như dải lụa.

 

Một xã có khoảng 1300 dân, họ sống thành 3 xóm dọc theo sông. Phần lớn là người Mường.

 

Làng xóm giữa hai hẻm núi, đất không nhiều. Chủ yếu dân trồng ngô.

 

Dân sống đa phần bên hữu ngạn sông vì thuận đường đi lại. Một số ít nhà sống bên tả ngạn, chủ yếu là để trông nom rẫy. Họ làm ra những cầu tre khá đơn giản.

 

Một số nhịp cầu được treo thẳng lên cành cây mọc giữa sông. Mặc dù được làm có vẻ khá sơ sài nhưng đi lên đó có cảm giác vững chãi. Chủ nhà vẫn thường phóng xe máy có chở hàng đi qua cầu. Độ bền của cầu cũng ổn bốn năm rồi mà chỉ sửa chữa sơ sơ. Vì là cầu tre, độ cản dòng chảy rất thấp thành ra qua máy mùa lũ mà cầu vẫn không bị trôi

 

Đây cũng là giải pháp hay cho những cây cầu qua suối với những nguyên liệu tại chỗ, người dân tự thi công với kinh nghiêm kết cấu tre truyền thống. Nếu làm được những cây cầu này với chi phí thấp thì đâu cần chờ đợi đến nhiều tỉ đồng của nhà nước rồi phải chui túi nilon qua sông.

 

Ruộng lúa nước ở đây ít,và thường nằm trên cao vì ven sông thường hay bị lụt. Nước cấp cho ruộng thường được dẫn ra từ những khe nước chảy ra từ trong núi.

 

Mỗi một lao động chưa có nổi một sào ruộng nước để cấy lúa. Ngô là nguồn thu nhập chính. Tình trạng phá rừng vẫn phổ biến. Họ phá rừng lấy danh nghĩa để trồng cây keo, mặc dù nguồn thu nhập từ cây keo rất thấp. Biết vây, nhưng cần miếng ăn trước mắt, họ vẫn phá rừng. Cây keo sau 5 năm mới thu hoạch được, bóc xong vỏ, vác ra được chỗ có đường và bán cho doanh nghiệp làm giấy cũng chả được bao tiền. Và thế là cứ luẩn quẩn mãi với cái nghèo.

 

Một cửa hàng tạp hóa giữa làng, cũng là nơi trông trẻ.

Sản phẩm còn sót lại từ thời hợp tác xã nông nghiệp nay để không.

Vùng này, người dân vẫn làm nhà theo cách truyền thống. Một hộ dựng nhà, cả làng đến giúp.

 

Thợ mộc làm nhà.

 

Ngôi nhà và không gian cảnh quan truyền thống của người Mường

Các cô gái Mường. Ngày nay, ít thấy họ dùng trang phục truyền thống.

 

Trang phục truyền thống người Mường thì thế này. Bây giờ chỉ còn thấy người già mặc.

 

Xã có hai trường, trường cấp một thì ở giữa xã, trường cấp hai ở đầu xã. Hai trường cách nhau 10km.

 

Và hàng ngày các cháu đi học trên con đường như thế này…

 

Xe đi thì thế này. Đó là trời đã nắng được vài hôm. Mưa liền khoảng 2 ngày thì chiếc off road này cũng chào thua.

 

Thôi cố gắng nhé các bạn. Vượt qua hết những khó khăn đi lại, các bạn sẽ đến được thác Mây, một ngọn thác hơn chục tầng được coi là khởi nguồn cho dòng sông Ngang.

 

Nước chảy xuống từ thác được bắt nguồn từ một hang ngầm trong suối. Nước mát lạnh, nhiệt độ chỉ khoảng 20 độ.

Và màu nước xanh như ngọc thạch của dòng sông xuất phát từ đây. Nếu có lũ, nước sông cũng chỉ đục khoảng hai ba ngày.

Chúc may mắn!

5-8-2014

Hà Nội từng có ngõ Sầm Công

rezoman st, khảo cứu và biên tập

Thời xưa, từ Hàng Buồm đến ngã ba Sầm Công (nay là phố Lương Ngọc Quyến), rạp hát Quảng Lạc ở quãng giữa ngõ về phía bên phải. 

     Phố Tạ Hiện đi từ ngã ba Hàng Buồm đến Hàng Bạc, nối với phố Đinh Liệt, thuộc phường Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm.Thời Pháp thuộc mang tên Rue Géraud, dân chúng thường gọi là ngõ Quảng Lạc vì ở giữa phố có rạp hát Quảng Lạc của người Hoa. Rạp Quảng Lạc ở số 8 phố Tạ Hiện, xây dựng từ 1900 chuyên diễn tuồng, kịch nói, cải lương nổi tiếng ở Hà Nội thời Pháp thuộc, hiện nay do Nhà hát kịch Hà Nội quản lý.

     Đối diện với rạp Quảng Lạc, có một con ngõ dài nối thông từ phố Tạ Hiện sang phố Đào Duy Từ. Nơi đây từng là một làng chơi thời thuộc Pháp và cũng là khu cư trú của những người Tàu nghèo, trong ngõ còn có một số kho hàng lớn của những chủ hiệu buôn giàu có. Những người Tàu di cư đến đây thường bắt đầu cuộc sống bằng các nghề lao động chân tay như bốc vác, làm thuê cho các cửa hiệu bán hàng ăn, hàng thịt quay ở Hàng Buồm, Tạ Hiện hoặc tự bán hàng ăn nhỏ lẻ như bánh bao, dầu chao quẩy, bi gion gion, các loại chè như Lục tào sá, Chế mà phù hay nước Bát bảo...

Đền Sầm công là cả 01 khu rộng lớn, ngày xưa dùng làm trường PTCS Thống Nhất, mặt tiền chính ở bên phố Lương Ngọc Quyến, sau năm 199... đến giờ dùng làm trạm y tế quận Hoàn Kiếm

     Thời Pháp thuộc ngõ này có tên là ngõ Sầm Công, thời tạm chiếm là ngõ Tôn Thất Yên, hiện nay là ngõ Đào Duy Từ (nối Tạ Hiển với phố Đào Duy Từ). Nhưng cái tên ngõ Sầm Công vẫn in đậm trong đầu những người dân sống ở khu phố cổ, những người Hà Nội cũ, thậm chí đến nay tuy đã treo biển là Ngõ Đào Duy Từ nhưng khi nói chuyện với nhau, họ vẫn gọi là ngõ Sầm Công.

     Tại sao gọi là ngõ Sầm Công? Sầm Công chính là Sầm Nghi Đống, một bại tướng đã phải thắt cổ tự tử ở trận đánh lẫy lừng khi Vua Quang Trung đại phá quân Thanh ở núi Loa (Loa sơn ở khu vực trường Công đoàn ngày nay) để tiến vào giải phóng kinh thành Thăng Long.

     Vậy tại sao lại lấy tên của viên tướng Tầu bại trận đặt tên cho con ngõ trong khu phố cổ này ?

     Sầm Nghi Đống là một người bản xứ ở Điền châu. Ông thuộc dòng họ Sầm dân tộc Tráng, vốn được nhà Minh giao làm Tri ở Điền Châu từ thời Sầm Bá Nghi (1368). Trước khi sang Việt Nam, Sầm Nghi Đống làm thái thú Điền Châu ở Vân Nam, hàm ngũ phẩm. Mùa Đông năm 1788, Sầm Nghi Đống dẫn quân Điền Châu của mình tạo thành một mũi quân qua ngả Cao Bằng tiến vào Việt Nam (hai mũi khác từ Vân Nam qua Tuyên Quang và từ Quảng Tây qua Lạng Sơn). Sau khi chiếm được thành Thăng Long, cánh quân Điền Châu của Sầm Nghi Đống được Tôn Sĩ Nghị giao cho trấn thủ phía Nam ngoài thành Thăng Long tại khu vực Khương Thượng ngày nay.

     Mùa xuân năm 1789, trong trận Đống Đa, Sầm Nghi Đống bị đô đốc nhà Tây Sơn là Đặng Tiến Đông tấn công vây hãm ở núi Loa. Cuối cùng, Sầm Nghi Đống quyết định thắt cổ tử tiết, không chịu để rơi vào tay quân Tây Sơn.

    Sau chiến tranh, để thúc đẩy bình thường hóa quan hệ ngoại giao với nhà Thanh, vua Quang Trung đã cho mang xác Sầm Nghi Đống trả cho quân Thanh đưa về Trung Quốc chôn cất và còn cho phép Hoa kiều xây miếu thờ Sầm Nghi Đống ở khu vực có nhiều người Hoa sinh sống ở kinh thành Thăng Long. Đây là một hành động rất nhân văn và nhuốm đầy tinh thần Phật giáo. Vì thế cái ngõ có ngôi miếu thờ Sầm Nghi Đống được gọi là ngõ Sầm Công.

     Đến nay tại ngõ Đào Duy Từ vẫn còn dấu tích ngôi miếu nhưng bỏ không thờ Sầm Nghi Đống mà chuyển thành thờ Phật bà Quan âm.

     Qua khảo cứu về miếu thờ Sầm Nghi Đống, tôi cho rằng: trước khi có ngôi miếu ở ngõ Đào Duy Từ, thì đã có ngôi miếu thờ viên tướng này ở một địa điểm khác. Điều đó thể hiện trong một bài nghiên cứu sau:

     "Thái thú Điền Châu là Sầm Nghi Đống, viên tướng giặc Thanh đóng đồn ở Loa Sơn (núi Ốc, tục gọi gò Đống Đa). Do hoảng hốt trước sức tấn công thần tốc của quân Tây Sơn, vào sáng mồng 5 Tết Kỷ Dậu (30-1-1789), viên Thái thú họ Sầm đã treo cổ tự tử ngay tại Chỉ huy sở. Vua nhà Nguyễn (có tài liệu nói vua Quang Trung) muốn giao hảo với nhà Thanh đã cho lập miếu thờ Sầm Nghi Đống trên gò Đống Đa. Nhưng về sau nhân dân Hà Nội đã dựng miếu Trung Liệt trên gò Đống Đa để thờ các vị anh hùng đã hy sinh anh dũng khi thực dân Pháp đánh thành Hà Nội vào cuối thế kỷ XIX. Còn Sầm Nghi Đống thì được Hoa kiều đưa về lập đền thờ tại một ngõ hẻm nơi họ cư trú bên cạnh phố Hàng Buồm, sau ngõ đó thành tên là ngõ Sầm Công. Ngõ Sầm Công nay là ngõ Đào Duy Từ. Trong một ngách nhỏ của ngõ này hiện còn một am thờ nhỏ bên cây hoa đại ở ngay đầu ngách, đó chính là di tích của miếu Sầm Công ngày xưa. Tuy nhiên, hiện nay am này không thờ Sầm Nghi Đống nữa, mà đã chuyển thành miếu thờ Phật bà Quan Âm với dòng chữ Hán “Quan Âm linh miếu”.

     Mặt khác trong dân gian còn lưu truyền một bài thơ cảm thán của nữ sỹ Hồ Xuân Hương đề khi đi qua ngôi miếu thơ Sầm Nghi Đống:

"Ghé mắt trông ngang thấy bảng treo,

Kìa đền Thái thú đứng cheo leo.

Ví đây đổi phận làm trai được

Thì sự anh hùng há bấy nhiêu?"

     Căn cứ vào câu "Kìa đền Thái thú đứng cheo leo", thì không phải là nói đến vị trí ở ngõ Sầm Công(ngõ này nằm trong khu phố cổ, làm sao mà cheo leo) mà là vị trí trên gò Đống Đa (gọi quả núi đất hiện nay là Gò Đống Đa cũng chỉ là một sự nhầm lẫn từ lâu, vì đây là quả núi đất thiên tạo chứ không phải là nhân tạo để chôn hài cốt giặc Thanh)